HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 49
Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

उशना च प्रसन्नार्चिरनु त्वां भार्गवो गतः ।।6.4.48।।ब्रह्मराशिर्विशुद्धश्च शुद्दाश्च परमर्षयः ।अर्चिष्मन्तः प्रकाशन्ते ध्रुवं सर्वे प्रदक्षिणम् ।।6.4.49।।

uśanā ca prasannārcir anu tvāṃ bhārgavo gataḥ | brahmarāśir viśuddhaś ca śuddhāś ca paramarṣayaḥ | arciṣmantaḥ prakāśante dhruvaṃ sarve pradakṣiṇam ||

Tanda langit ini berulang: Uśanā (Śukra) bersinar tenang di belakang tuanku; para resi agung yang bercahaya mengelilingi Dhruva ke kanan—jaminan yang tegas akan kejayaan yang auspisius.

उशनाUshanas (Shukra)
उशना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउशनस्/उशना (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
प्रसन्नार्चिःwith clear radiance
प्रसन्नार्चिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्नार्चिस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनुafter/along
अनु:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
Formअव्यय (preposition/adverb)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भार्गवःBhargava
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गतःhas gone/has followed
गतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
ब्रह्मराशिःBrahma-rashi
ब्रह्मराशिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मराशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विशुद्धःvery pure
विशुद्धः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
शुद्धाःpure
शुद्धाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
परमर्षयःgreat sages
परमर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरमर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अर्चिष्मन्तःradiant
अर्चिष्मन्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्चिष्मन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रकाशन्तेshine
प्रकाशन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√काश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: प्र-
ध्रुवम्Dhruva
ध्रुवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रदक्षिणम्clockwise
प्रदक्षिणम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)

Bhargava who is the master of all knowledge and Sukra, the regent of planet Venus shines brightly behind you. The seven sages who are pure and glowing like fire in brilliance are going round Dhruva.

U
Uśanā/Śukra (Venus)
B
Bhārgava
P
Paramarṣis (great seers / Seven Sages)

FAQs

Reinforcement of dharmic certainty: repeated auspicious portents stress that moral action is steady and confirmable, not impulsive or self-serving.

A repeated line in this recension reiterates the same heavenly signs to strengthen confidence before the impending conflict.

Steadfast resolve supported by right counsel—confidence rooted in righteousness rather than mere optimism.