Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

मायाशिरोप्रदर्शनम्

The Display of the Illusory Head of Rāma

तमब्रवीत्ततोराजारावणोराक्षसंस्थितम् ।विद्युज्जिह्वंमहाजिह्वंसमीपपरिवर्तिनम् ।।।।

tam abravīt tato rājā rāvaṇo rākṣasaṃ sthitam |

vidyujjihvaṃ mahājihvaṃ samīpaparivartinam ||

Maka Raja Rāvaṇa pun bertitah kepada rākṣasa yang berdiri di sisi, Vidyujihva yang berlidah besar, yang telah mendekat.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अब्रवीत्spoke to/said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम-वाचक
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राजा इत्यस्य विशेषण/अपपद (apposition)
राक्षसम्the rakshasa
राक्षसम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इत्यस्य विशेष्य-समन्वय (apposition)
स्थितम्standing
स्थितम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying rākṣasam/tam)
विद्युज्जिह्वम्Vidyujihva
विद्युज्जिह्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविद्युत्-जिह्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य-समन्वय (apposition to tam)
महाजिह्वम्the long-tongued
महाजिह्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootमहा-जिह्व (प्रातिपदिक; महा + जिह्व)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (महती जिह्वा यस्य = one with a huge tongue) विशेषण
समीपपरिवर्तिनम्who had come near
समीपपरिवर्तिनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसमीप-परिवर्तिन् (प्रातिपदिक; समीप + परिवर्तिन्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (समीपे परिवर्तते/वर्तते इति = moving/standing near) विशेषण

Then the king, Ravana spoke to Vidyujihvam, the Rakshasa with extended tongue, who stood close by.

R
Rāvaṇa
V
Vidyujihva

FAQs

Speech and command carry moral weight; dharma evaluates leadership by the ends it pursues—here, coercion rather than truth.

Rāvaṇa is about to give direct instructions to Vidyujihva in the ongoing deception of Sītā.

Not virtue but characterization: Rāvaṇa’s authoritative control and Vidyujihva’s readiness to execute.