Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

यदुक्तंकपिराजेनरावणावरजंप्रति ।वाक्यंहेतुमदत्यर्थंचभवद्भिरपितच्छ्रुतम् ।।6.17.32।।

yad uktaṁ kapirājena rāvaṇāvarajaṁ prati |

vākyaṁ hetumad atyarthaṁ ca bhavadbhir api tac chrutam ||6.17.32||

“Kata-kata raja vānara tentang adik Ravana—kata-kata yang sarat alasan dan amat berbobot—kamu semua pun telah mendengarnya.”

यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (Relative pronoun/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
उक्तम्said
उक्तम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) > उक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्यम् इति विशेष्यस्य
कपिराजेनby the king of monkeys
कपिराजेन:
कर्ता (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपिराज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कपीनां राजा), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
रावणावरजम्Ravana's younger brother
रावणावरजम्:
सम्प्रदान/विषय (Topic/विषय)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक) + अवरज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (Ravana's younger brother), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिconcerning
प्रति:
विषय (Topic marker/विषय)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition-like indeclinable), 'concerning/towards'
वाक्यम्speech
वाक्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हेतुमत्reasoned
हेतुमत्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहेतुमत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण वाक्यम्
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (adverb: very much)
and
:
सम्बन्ध (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
भवद्भिःby you (all)
भवद्भिः:
कर्ता (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), 'also/even'
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्यम् इत्यस्य पुनरुक्ति
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) > श्रुत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियार्थे (finite sense: 'has been heard')

"The highly reasonable words of advice given by the king of Vanaras about Ravana's brother was heard even by you."

R
Rāma
S
Sugrīva (kapirāja)
R
Rāvaṇa
V
Vibhīṣaṇa (Rāvaṇa’s younger brother)

FAQs

Dharma values reasoned deliberation: decisions should be grounded in hetu (rational grounds), not mere impulse or fear.

Rāma summarizes Sugrīva’s argument about Vibhīṣaṇa to the gathered vānaras, ensuring shared understanding before counsel is given.

Rāma’s fairness in process—he treats counsel as a collective, reason-based inquiry.