Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

एवमुक्त्वातुतंरामंसम्रब्धोवाहिनीपतिः ।वाक्यज्ञोवाक्यकुशलंततोमौनमुपागमत् ।।6.17.30।।

evam uktvā tu taṁ rāmaṁ samrabdho vāhinīpatiḥ |

vākyajño vākyakuśalaṁ tato maunam upāgamat ||6.17.30||

Setelah berkata demikian kepada Rāma, panglima bala tentera—yang arif akan kata dan mahir bertutur yang wajar—lalu berdiam diri.

एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) > उक्त्वा
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वक्रिया (having said)
तुbut/then
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वय (but/and then)
तम्him
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रामम्Rama
रामम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सम्रब्धःagitated, enraged
सम्रब्धः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-रभ् (धातु) > सम्रब्ध (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाहिनीपतिः इति विशेष्यस्य
वाहिनीपतिःcommander of the army
वाहिनीपतिः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाहिनी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (Genitive tatpurusha: 'army-lord'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाक्यज्ञःskilled in speech
वाक्यज्ञः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (one who knows speech), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाहिनीपतिः इति विशेष्यस्य
वाक्यकुशलम्adept in speaking
वाक्यकुशलम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + कुशल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (skilled in speech), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (कर्मरूपेण) मौनम्/उपागमत् इत्यस्य प्रसङ्गे 'speech-skilled (person)'—पाठभेदे वाक्यकुशलः इति सम्भवः
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
मौनम्silence
मौनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागमत्approached/entered (silence)
उपागमत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

The chief of the army (Sugriva) who knew how to speak appropriately having submitted in that manner to Rama who was adept in expression remained silent.

S
Sugrīva
R
Rāma

FAQs

Dharma in counsel includes restraint: after offering one’s view, one must allow the rightful decision-maker to deliberate without coercion.

Sugrīva, having urged a harsh course against Vibhīṣaṇa, stops speaking and waits for Rāma’s response.

Discipline in speech—knowing when to speak and when to be silent.