Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

एवमुक्तोऽऽथवैदेह्याराघवःप्रत्युवाचताम् ।एवमस्त्वितिकिष्किन्धांप्राप्यसंस्थाप्यराघवः ।।।।विमानंप्रेक्ष्यसुग्रीवंवाक्यमेतदुवाच ह ।

evam ukto 'tha vaidehyā rāghavaḥ pratyuvāca tām | evam astv iti kiṣkindhāṃ prāpya saṃsthāpya rāghavaḥ | vimānaṃ prekṣya sugrīvaṃ vākyam etad uvāca ha ||

Setelah Vaidehī berkata demikian, Rāghava menjawabnya, “Demikianlah.” Tiba di Kiṣkindhā, Rāghava menghentikan vimāna; lalu memandang kepada Sugrīva, baginda mengucapkan kata-kata ini.

ब्रूहिtell
ब्रूहि:
क्रिया (Command)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वानरशार्दूलO tiger among monkeys
वानरशार्दूल:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootवानर + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वानराणां शार्दूलः); पुंलिङ्ग; संबोधन विभक्ति, एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; वानरपुङ्गवान् इति विशेषण
वानरपुङ्गवान्the foremost monkeys (chiefs)
वानरपुङ्गवान्:
कर्म (Karma/Object of ब्रूहि)
TypeNoun
Rootवानर + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वानराणां पुङ्गवाः); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
स्त्रीभिःwith women
स्त्रीभिः:
सहकारक (Saha/Association)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन
परिवृताःsurrounded
परिवृताः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत् (धातु) > परिवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; सर्वे इति विशेषण/समनाधिकरण
सर्वेall (of them)
सर्वे:
कर्ता (Karta/Subject of यान्तु)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)
अयोध्याम्to Ayodhya
अयोध्याम्:
गन्तव्य (Destination)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (गति), एकवचन
यान्तुlet them go
यान्तु:
क्रिया (Command)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सीतयाwith Sita
सीतया:
सहकारक (Saha/Association)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; सहार्थे (with Sita)

"O King! I wish to go to the capital city Ayodhya with you, Tara and other consorts of Sugriva, and other women, surrounded by Vanara chiefs."

S
Sītā (Vaidehī)
R
Rāma (Rāghava)
K
Kiṣkindhā
S
Sugrīva

FAQs

Keeping promises and honoring relationships: Rāma’s immediate assent (“evam astu”) reflects reliability, and his stopping to address Sugrīva shows dutiful coordination with allies.

Rāma agrees to Sītā’s request, arrives at Kiṣkindhā, halts the Puṣpaka, and prepares to instruct Sugrīva.

Rāma’s decisiveness and integrity—he responds clearly and acts promptly to implement what is right and fitting.