Shloka 5

अग्निपरीक्षासाक्ष्यं

Agni’s Testimony and Sītā’s Revalidation

Devanagari script

अब्रवीत्तुतदारामंसाक्षीलोकस्यपावकः ।एषातेराम वैदेहीपापमस्यां न विद्यते ।।।।

Transliteration

abravīt tu tadā rāmaṁ sākṣī lokasya pāvakaḥ |

eṣā te rāma vaidehī pāpam asyāṁ na vidyate ||

Translation

Lalu Pāvaka, Dewa Api—saksi bagi seluruh dunia—berkata kepada Rāma: “Inilah Vaidehī milikmu, wahai Rāma; tiada dosa padanya.”

Word by Word

• अब्रवीत्: spoke
• अब्रवीत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः ब्रू

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle), विरोध/अन्वयार्थकः (but/indeed)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• रामम्: Rama (as object)
• रामम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• साक्षी: witness
• साक्षी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साक्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• लोकस्य: of the world
• लोकस्य: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• पावकः: Fire (Agni)
• पावकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पावक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• एषा: this (woman)
• एषा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम

• ते: your/to you
• ते: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive) एकवचनम्; enclitic form; 'of you/your'

• राम: O Rama
• राम: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचनम्

• वैदेही: Vaidehi (Sita)
• वैदेही: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैदेही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; here as subject of 'vidyate'

• अस्याम्: in her
• अस्याम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• विद्यते: is found/exists
• विद्यते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; 'to exist/be found'

Context

"You are worship worthy of the world and loving people advising me in this way. Your words of good advice are good to all and for me. I will certainly follow."

Characters & Entities

• Pavaka (Agni)
• Rama
• Vaidehi (Sita)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through truthful testimony: Agni, as a cosmic witness, certifies Sītā’s innocence so that justice aligns with truth, not suspicion.

What is the narrative situation?

Agni addresses Rāma immediately after the fire ordeal, formally declaring Sītā free from any fault.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s moral purity, validated by a divine witness; and the epic ideal that truth must be established beyond doubt.