लङ्काप्रवेशः
Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā
शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्।सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।।।सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्।चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।।।भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव।तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।।।मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्।शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।।।किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्।आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।।।
śāradāmbudharaprakhyair bhavanair upaśobhitām | sāgaropama-nirghoṣāṃ sāgarānila-sevitām ||
supuṣṭa-bala-sampuṣṭāṃ yathaiva viṭapāvatīm | cāru-toraṇa-niryūhāṃ pāṇḍura-dvāra-toraṇām ||
bhujagācaritāṃ guptāṃ śubhāṃ bhogavatīm iva | tāṃ sa vidyud-ghanākīrṇāṃ jyotir-mārga-niṣevitām ||
manda-māruta-sañcārāṃ yathendrasyāmarāvatīm | śātakumbhena mahatā prākāreṇābhisaṃvṛtām ||
kiṅkiṇī-jāla-ghoṣābhiḥ patākābhir alaṅkṛtām | āsādya sahasā hṛṣṭaḥ prākāram abhipedivān ||
Mendekati Laṅkā, Hanumān—penuh sukacita—segera menghampiri bentengnya dan meninjau kota itu: dihiasi istana-istana laksana awan musim luruh; bergemuruh bagaikan lautan dan disegarkan hembusan angin laut; diperkukuh bala tentera yang subur kekuatannya seperti Viṭapāvatī; bertorankan gerbang yang indah dan lengkung pintu yang pucat putih; terjaga rapi, bertuah seperti Bhogavatī, kota para nāga; diselubungi gugusan awan berkilat petir dan seakan dilalui jalan-jalan bintang; berangin lembut seperti Amarāvatī milik Indra; dilingkungi tembok besar berkilau keemasan; dihias panji-panji serta bunyi gemerincing jala loceng. Melihatnya, ia bersorak gembira lalu mendekati benteng itu.
"I would like to see this Lanka with market-places, gateways and ramparts. I have come here for that purpose. My curiosity has been roused to see this place.
Disciplined perception in service of dharma: Hanumān’s careful surveying is not idle wonder but focused observation supporting a righteous mission (locating Sītā and aiding Rāma).
After arriving in Laṅkā, Hanumān reaches the rampart and visually assesses the city’s splendor and defenses.
Alertness and strategic awareness (buddhi-yukta vīrya): he takes in details of gates, walls, and atmosphere as part of reconnaissance.