Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

हनूमद्बलप्रबोधनम् / Jāmbavān Rekindles Hanūmān’s Power

तस्या वस्त्रं विशालाक्ष्याः पीतं रक्तदशं शुभम्।स्थितायाः पर्वतस्याग्रे मारुतोऽपहरच्छनैः।।।।

tasyā vastraṃ viśālākṣyāḥ pītaṃ raktadaśaṃ śubham |

sthitāyāḥ parvatasyāgre māruto 'paharac chanaiḥ || 4.66.12 ||

Tatkala gadis bermata luas itu berdiri di puncak gunung, Bayu dengan perlahan menghembus lalu membawa pergi kain kuning bertuah, bertepi merah miliknya.

तस्याःof her
तस्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
वस्त्रम्garment
वस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
विशालाक्ष्याःof the large-eyed lady
विशालाक्ष्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; कर्मधारयः (विशाले अक्षिणी यस्याः)
पीतम्yellow
पीतम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) used adjectivally; वस्त्रम् इति विशेषणम्
रक्तदशम्having a red border/hem
रक्तदशम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरक्त + दशा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः (रक्ता दशा यस्य)
शुभम्auspicious, beautiful
शुभम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; वस्त्रम् इति विशेषणम्
स्थितायाःof (her) standing
स्थितायाः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तस्याः इत्यस्य विशेषणम्
पर्वतस्यof the mountain
पर्वतस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अग्रेon the top
अग्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
मारुतःthe Wind-god
मारुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपहरत्carried off
अपहरत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप-√हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शनैःgently, slowly
शनैः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

'While the large-eyed lady was stationed on the mountain top, the Wind-god gently let her auspicious yellow garment with red border fly away.

M
Māruta (Wind-god)
M
mountain summit

FAQs

The ethical idea is subtle: actions (even by powerful forces) have consequences that shape events; dharma requires awareness and restraint, since even “gentle” acts can lead to further outcomes.

In Jāmbavān’s recollection, the Wind-god causes the woman’s garment to be blown away while she stands on the peak.

Implicitly, vigilance and modesty as social-ethical values—since the scene sets up what is seen next.