Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

शरत्प्रवेशे रामविलापः तथा सुग्रीवप्रमादे लक्ष्मणप्रेषणम्

Autumn’s Onset: Rama’s Lament and Lakshmana Sent to Sugriva

निस्संशयं कार्यमवेक्षितव्यंक्रियाविशेषोऽह्यनुवर्तितव्यः।ननु प्रवृत्तस्य दुरासदस्यकुमार कार्यस्य फलं च चिन्त्यम्।।

nissaṁśayaṁ kāryam avekṣitavyaṁ kriyāviśeṣo hy anuvartitavyaḥ | nanu pravṛttasya durāsadasya kumāra kāryasya phalaṁ ca cintyam ||

Wahai yang dikasihi, tanpa syak lagi tugas itu mesti diteliti dan dilaksanakan dengan perhatian yang khusus. Dan apabila suatu usaha yang begitu sukar ditandingi telah dimulakan, hasilnya juga wajib dipertimbangkan dengan cermat.

nissaṁśayamundoubtedly
nissaṁśayam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnis-saṁśaya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb): 'संशयम् विना'
kāryamthe task
kāryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; here as object of obligation with -tavya (to be considered)
avekṣitavyamshould be examined
avekṣitavyam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√īkṣ (ईक्ष्) (धातु)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'अवेक्षितव्यम्' = should be examined/considered
kriyā-viśeṣaḥa special action/effort
kriyā-viśeṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkriyā (प्रातिपदिक) + viśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष: 'क्रियायाः विशेषः' (a special procedure/effort)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
anuvartitavyaḥshould be followed
anuvartitavyaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-√vṛt (वृत्) (धातु)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'अनुवर्तितव्यः' = should be followed/carried out
nanusurely
nanu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootnanu (अव्यय)
Formनिपात (particle) emphasizing assertion/question: 'surely/indeed'
pravṛttasyaof the undertaken
pravṛttasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootpra-√vṛt (वृत्) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle): 'प्रवृत्त' = commenced/undertaken; qualifying kāryasya
durāsadasyaof the hard-to-accomplish
durāsadasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootdur-āsada (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय: 'दुर् + आसद' (hard to approach/assail); qualifying kāryasya
kumāraO prince
kumāra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
kāryasyaof the task
kāryasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
phalamresult
phalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; object with cintyam (to be thought about)
caalso
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
cintyamshould be considered
cintyam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (चिन्त्) (धातु)
Formतव्यत्/यत्-कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'चिन्त्यम्' = should be considered

'My dear, there is no doubt that I have to consider the work (ahead), give special attention to follow up. Surely I need to think over this herculian task and its achievement'.

R
Rama
L
Lakshmana

FAQs

Dharma includes accountability: one must not only begin a righteous task but also monitor its execution and consider its consequences and completion.

Rama, facing delay in Sugriva’s promised help, emphasizes careful oversight and strategic follow-through for the mission to recover Sita.

Prudent leadership—attention to implementation, results, and responsibility for outcomes.