महाभिषेकः
Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्।।शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे।तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपिसक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च।शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्।।सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च।चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्।।अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी।दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ।।समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्।आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश।।
tasya pāṇḍuram ājahruś chatraṁ hemapariṣkṛtam | śukle ca vālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare | tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīr api sakṣīrāṇāṁ ca vṛkṣāṇāṁ prarohān kusumāni ca | śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṁ caivānulepanam || sugandhīni ca mālyāni sthalajāny ambujāni ca | candanāni ca divyāni gandhāṁś ca vividhān bahūn || akṣataṁ jātarūpaṁ ca priyaṅgumadhusarpiṣī | dadhi carma ca vaiyāghraṁ vārāhī cāpy upānahau || samālambhanam ādāya rocanāṁ samanaśśilām | āgmuḥ tatra muditā varāḥ kanyās tu ṣoḍaśa ||
Untuk baginda, mereka membawa sebuah payung putih pucat berhias emas, serta kipas ekor yak yang putih dengan gagang emas yang memuliakan kemasyhuran. Mereka juga mempersembahkan segala permata; pelbagai benih dan herba ubatan; pucuk, tunas bergetah dan bunga daripada pohon-pohon yang mengeluarkan susu; pakaian putih dan sapuan putih untuk upacara. Mereka membawa kalungan bunga harum—yang tumbuh di darat dan juga teratai dari air—serta kayu cendana ilahi dan banyak jenis wangian. Dibawa pula beras akṣata (padi tidak dikupas) dan emas; priyāṅgu, madu dan ghee; dadih; kulit harimau; serta kasut daripada kulit babi hutan. Dengan membawa keperluan upacara—gorocanā dan manaḥśilā (realgar)—enam belas gadis jelita yang bersukacita pun datang ke sana.
The monkeys brought a white canopy decorated with gold and two chamaras with glorious golden staff. They also brought jewels, all kinds of medicinal herbs, sprouts, sap from trees, white flowers and white clothes, unguents, garlands of fragrant lotuses that grow on land and water, heavently sandal, fragrants of different kinds, gold-coloured paddy, honey of priyanga, curds, tiger skin and sandals made of boar skin. Then sixteen beautiful, cheerful females appeared with unguent, gorochanamixed with red arsenic (used for putting tilaka on the forehead).
Rāja-dharma is upheld through proper rites: the community’s careful preparation of consecration materials reflects the ethical ideal of orderly, legitimate governance.
During Sugrīva’s consecration, the Vānara community assembles royal insignia, auspicious substances, and ceremonial attendants required for the anointing.
Collective responsibility and reverence for tradition—Sugrīva’s supporters ensure the coronation is performed with completeness and propriety.