Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

वालिवधोत्तरशोकः

Sugriva’s Remorse and Tara’s Lament after Vali’s Death

त्वं वेत्थ यावद्वनिताविहीनःप्राप्नोति दुःखं पुरुषः कुमारः।तत्त्वं प्रजानन् जहि मां न वालीदुःखं ममादर्शनजं भजेत।।

tvaṃ vettha yāvad vanitāvihīnaḥ prāpnoti duḥkhaṃ puruṣaḥ kumāraḥ | tattvaṃ prajānan jahi māṃ na vālī duḥkhaṃ mamādarśanajaṃ bhajet ||

Kamu tahu betapa deritanya seorang lelaki tanpa isterinya. Maka bunuhlah aku, agar Vali tidak menanggung kesakitan akibat tidak melihatku.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन
वेत्थyou know
वेत्थ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; रूपम्: वेत्थ (विशेष-प्रयोगः 'you know')
यावत्how much/as long as
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक (as long as/so much as)
वनिताविहीनःdeprived of a wife
वनिताविहीनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवनिता + विहीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying पुरुषः/कुमारः); तत्पुरुषः (वनितया विहीनः)
प्राप्नोतिattains/gets
प्राप्नोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
पुरुषःa man
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन
कुमारःa young man
कुमारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; पुरुषस्य विशेषण-भावेन (appositional)
तत्त्वम्the truth
तत्त्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; अर्थः: 'truth/reality' (object of प्रजानन्/ज्ञा)
प्रजानन्knowing
प्रजानन्:
Karta (कर्ता) (सहायक-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + ज्ञा (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः: 'knowing'
जहिkill
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
वालीO Vali
वाली:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवालिन्/वाली (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वाक्ये सम्बोधनार्थेऽपि (contextually addressing Vali)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
ममof me/my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
अदर्शनजम्born of (my) non-appearance/absence
अदर्शनजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअदर्शन + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying दुःखम्); तत्पुरुषः (अदर्शनात् जातम्)
भजेतwould experience/partake
भजेत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

'You are aware of the grief of a young man separated from his wife. Kill me so that I can go to Vali. Let not Vali experience the sorrow of not seeing me.

T
Tārā
R
Rāma
V
Vāli

FAQs

Dharma is argued through compassion and experiential knowledge: one should act to prevent needless suffering when one understands it.

Tārā presses Rāma to end her life so that Vāli will not suffer separation from her.

Rāma’s presumed capacity for empathy—because he too knows separation (from Sītā).