Shloka 40

एतत्कुरु नरेन्द्रस्य वचनं रघुनन्दन।सत्येन महता राम तारयस्व नरेश्वरम्।।।।

etat kuru narendrasya vacanaṁ raghunandana | satyena mahatā rāma tārayasva nareśvaram ||

Wahai Rāma, kegembiraan keturunan Raghu, laksanakanlah titah raja. Dengan keteguhanmu yang agung pada kebenaran, selamatkanlah penguasa manusia itu.

एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Eka-vacana; here used as object with implied ‘this (request)’
कुरुdo; carry out
कुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormLoṭ-lakāra (लोट्/Imperative), Parasmaipada, Madhyama-puruṣa (2nd person/मध्यमपुरुष), Eka-vacana
नरेन्द्रस्यof the king
नरेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnara + indra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Puṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (6th/षष्ठी), Eka-vacana
वचनम्word; command; promise
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā vibhakti (2nd), Eka-vacana
रघुनन्दनO joy of the Raghus
रघुनन्दन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootraghu + nandana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Puṃliṅga, Sambodhana (vocative/सम्बोधन), Eka-vacana
सत्येनby truth; by truthfulness
सत्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tṛtīyā vibhakti (3rd), Eka-vacana; instrumental of means (करण)
महताgreat
महता:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tṛtīyā vibhakti, Eka-vacana; adjective qualifying सत्येन
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana (vocative), Eka-vacana
तारयस्वsave; deliver
तारयस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roottṛ (धातु)
FormCausative (णिच्) stem: tāray-; Loṭ-lakāra (imperative), Ātmanepada (आत्मनेपद), Madhyama-puruṣa, Eka-vacana
नरेश्वरम्the king (lord of men)
नरेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnara + īśvara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Puṃliṅga, Dvitīyā vibhakti (2nd), Eka-vacana

The more Rama reflected on the incomprehensible sorrow of the king, the more he became perturbed like an ocean on the new Moon day.

K
Kaikeyi
R
Rama
D
Dasaratha
R
Raghu dynasty

FAQs

Satya as dharma: the moral imperative to uphold a pledged word, even at personal cost, is presented as a way to ‘save’ the king from the sin of broken promise.

Kaikeyī urges Rāma to comply with Daśaratha’s promise (the boons), positioning Rāma’s obedience as the means to preserve the king’s truth.

Rāma’s truthfulness and obedience to dharma—his willingness to shoulder hardship to protect another’s integrity.