Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

The Glory of the Brāhmaṇa

Brāhmaṇa-Mahimā and Pādodaka Merit

यो नरश्चरणौधौतं कुर्याद्धस्तेन भक्तितः । द्विजातेर्वच्मि सत्यं ते स मुक्तः सर्वपातकैः

yo naraścaraṇaudhautaṃ kuryāddhastena bhaktitaḥ | dvijātervacmi satyaṃ te sa muktaḥ sarvapātakaiḥ

Sesiapa yang dengan bhakti menggunakan tangannya untuk membersihkan atau menyingkirkan air basuhan kaki seorang dvija—aku berkata benar kepadamu—dia terbebas daripada segala dosa.

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यः (relative pronoun)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चरणौधौतं(water) used for washing the feet / foot-wash
चरणौधौतं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक) + धौत (धाव्/धौ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘धौत’ (washed); षष्ठी-तत्पुरुषः: चरणयोः धौतं
कुर्यात्should do / should perform
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हस्तेनwith the hand
हस्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
भक्तितःdevoutly / out of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/Manner/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb): ‘भक्तितः’ = भक्त्या/भक्त्या सह
द्विजातेःof a twice-born (Brahmin etc.)
द्विजातेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
वच्मिI say
वच्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सत्यंtruth
सत्यं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः
तेto you / your
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) एकवचन (enclitic)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मुक्तःfreed
मुक्तः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्त (मुच् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (released)
सर्वपातकैःfrom all sins
सर्वपातकैः:
Apadana (Ablative sense via instrumental/अपादानार्थ)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारयः: सर्वाणि पातकानि

Unspecified (narratorial instruction within Brahma-khaṇḍa context)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Sandhi Resolution Notes: नरश्चरणौधौतं = नरः + चरणौधौतं; कुर्याद्धस्तेन = कुर्यात् + हस्तेन; द्विजातेर्वच्मि = द्विजातेः + वच्मि; सर्वपातकैः (समास) = सर्व + पातकैः.

D
dvijāti (the twice-born/brāhmaṇa)

FAQs

It praises humble service performed with devotion—specifically handling/cleansing the water used for washing the feet of a dvijāti (traditionally a brāhmaṇa).

It links liberation from sin not to status or ritual complexity, but to devotional intention (bhaktitaḥ) expressed through service (seva).

Reverence, humility, and sincere service toward respected spiritual exemplars are portrayed as purifying and transformative.