Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

The Dialogue between Rukmāṅgada and Dharmāṅgada

आनंदं ब्रह्मणो रूपं शतानंदः सुतेन यः । पिता भवति चार्वंगि सत्कर्मकरणैः शुभैः ॥ ४७ ॥

ānaṃdaṃ brahmaṇo rūpaṃ śatānaṃdaḥ sutena yaḥ | pitā bhavati cārvaṃgi satkarmakaraṇaiḥ śubhaiḥ || 47 ||

Kebahagiaan (ānanda) sesungguhnya ialah rupa Brahman. Wahai wanita yang elok anggota, seseorang menjadi bapa kepada putera bernama Śatānanda melalui amalan kebajikan yang suci dan bertuah (sat‑karma).

ānandambliss
ānandam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
brahmaṇaḥof Brahman
brahmaṇaḥ:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
rūpamform; nature
rūpam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
śatānandaḥŚatānanda (name)
śatānandaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक) + ānanda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa sense: 'śatānanda' = 'hundredfold bliss' (name/epithet)
sutenaby/through a son
sutena:
Karaṇa/Instrument (करण)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (एकवचन)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); relative pronoun (यत्-सम्बन्ध)
pitāfather
pitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
bhavatibecomes/is
bhavati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
arvaṅgiO fair-limbed lady
arvaṅgi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootarvaṅgī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana (एकवचन)
sat-karma-karaṇaiḥby performing good deeds
sat-karma-karaṇaiḥ:
Karaṇa/Instrument (करण)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + karma (प्रातिपदिक) + karaṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa: 'satkarmakaraṇa' = 'performance/doing of good deeds'
śubhaiḥauspicious; good
śubhaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana (बहुवचन); agrees with sat-karmakaraṇaiḥ

Suta (narrating the Purana dialogue in Uttara-Bhaga style)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brahman
Ś
Śatānanda

FAQs

It links metaphysics and ethics: Brahman’s nature is bliss (ānanda), and living in alignment with dharma through sat-karmas is presented as a cause of auspicious outcomes and a bliss-oriented life.

While not explicitly naming Vishnu, it supports a core bhakti ethic: pure, auspicious conduct (śubha satkarma) is a foundation that stabilizes devotion and makes one fit for higher realization of Brahman-as-bliss.

No specific Vedanga (like Vyakarana or Jyotisha) is taught directly; the practical takeaway is karmic discipline—performing satkarmas (ritual-ethical duties) as prescribed by dharma-shastra traditions.