Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 84

The Greatness of the Gaṅgā (Gaṅgā-māhātmya): Saudāsa/Kalmāṣapāda’s Curse and Release

कल्माषपाद उवाच । गुरुस्तु कीदृशः प्रोक्तः कस्त्वयाश्लाघितः पुरा । तद्वदस्व सरवे सर्वं परं कौतूहलं हि मे ॥ ८४ ॥

kalmāṣapāda uvāca | gurustu kīdṛśaḥ proktaḥ kastvayāślāghitaḥ purā | tadvadasva sarave sarvaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me || 84 ||

Kalmāṣapāda berkata: “Apakah rupa guru yang telah disebut sebagai ideal, dan siapakah yang dahulu engkau puji? Katakanlah semuanya dengan lengkap, kerana rasa ingin tahuku amat besar.”

कल्माषपादःKalmāṣapāda
कल्माषपादः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकल्माषपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तुbut/indeed
तु:
Avyaya (अव्यय/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); contrast/emphasis
कीदृशःof what kind
कीदृशः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
प्रोक्तःhas been described
प्रोक्तः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्र-√वच् (धातु) (कृदन्त; क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कःwho
कः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण/Agent-instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अश्लाघितःnot praised
अश्लाघितः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootआ-√श्लाघ् (धातु) (कृदन्त; क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); नञ्-पूर्वक (a- privative)
पुराformerly
पुरा:
Avyaya (अव्यय/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
वदस्वtell (me)
वदस्व:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सरवेO Sarava
सरवे:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootसरव (प्रातिपदिक; संबोधन)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), संबोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
परम्supreme/great
परम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
Avyaya (अव्यय/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis/indeed
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

Kalmāṣapāda

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

K
Kalmāṣapāda
G
Guru

FAQs

It highlights śāstric jijnāsā (earnest inquiry): the seeker asks for the defining marks of an ideal guru and the lineage of praised teachers, implying that right knowledge begins with right guidance.

By insisting on knowing the ‘true guru,’ the verse points to bhakti being learned and stabilized through proper instruction—devotion matures when received from an authoritative, praised teacher rather than mere curiosity alone.

Indirectly, it stresses the Vedāṅga principle of correct transmission—learning śāstra through a qualified ācārya (teacher) so that recitation, meaning, and practice (including ritual procedure) are preserved accurately.