Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 24

Tithi-Nirṇaya for Vratas: Ekādaśī Rules, Saṅkrānti Punya-kāla, Eclipse Observances, and Prāyaścitta

घटिकाः षोडश ज्ञेया परतः पुण्यदायिकाः । माकरं संक्रमं प्राहुरुत्तरायणसंज्ञकम् ॥ २४ ॥

ghaṭikāḥ ṣoḍaśa jñeyā parataḥ puṇyadāyikāḥ | mākaraṃ saṃkramaṃ prāhuruttarāyaṇasaṃjñakam || 24 ||

Ketahuilah bahawa (selepas) peralihan matahari (saṅkrama), enam belas ghaṭikā yang berikutnya amat mengurniakan pahala. Para ṛṣi menamakan masuknya Surya ke Makara (Capricorn) sebagai peralihan yang disebut Uttarāyaṇa.

ghaṭikāḥghaṭikās
ghaṭikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootghaṭikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1st), Plural
ṣoḍaśasixteen
ṣoḍaśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण/quantifier)
TypeNoun
Rootṣoḍaśa (प्रातिपदिक)
FormNumeral used as quantifier; “sixteen” qualifying ghaṭikāḥ
jñeyāḥto be known/considered
jñeyāḥ:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeAdjective
Root√jñā (ज्ञा धातु) + ya (प्रत्यय)
FormKṛtya gerundive; Feminine, Nominative, Plural; agrees with ghaṭikāḥ
parataḥafterwards
parataḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (काल/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootparataḥ (अव्यय)
FormAvyaya, adverb (क्रियाविशेषण) “afterwards/from the west”
puṇya-dāyikāḥbestowing merit
puṇya-dāyikāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + dāyikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1st), Plural; tatpuruṣa: “giving (dāyikā) merit (puṇya)”
mākaraṃ(the) Makara (Capricorn)
mākaraṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmākara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2nd), Singular
saṃkramaṃtransition/ingress (saṅkrama)
saṃkramaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃkrama (प्रातिपदिक; √kram (क्रम् धातु) with sam-)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2nd), Singular
prāhuḥthey say/call
prāhuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह्/ब्रू धातु; perfect-like)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
uttarāyaṇa-saṃjñakamcalled ‘Uttarāyaṇa’
uttarāyaṇa-saṃjñakam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootuttara-āyaṇa (प्रातिपदिक) + saṃjñaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2nd), Singular; tatpuruṣa: “having the designation (saṃjñaka) ‘uttarāyaṇa’”

Sanatkumāra (in dialogue with Nārada)

Vrata: Makara-saṃkrānti (implied observance context)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

M
Makara
U
Uttarāyaṇa

FAQs

It identifies a highly auspicious window of time—sixteen ghaṭikās following the solar ingress—and links Makara Saṃkrānti with the sacred marker of Uttarāyaṇa, emphasizing that correct timing (kāla) enhances puṇya.

While not directly teaching bhakti doctrine, it supports devotional life by defining an auspicious time for worship, charity, vows, and Viṣṇu-oriented observances commonly performed around Makara Saṃkrānti/Uttarāyaṇa.

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology/astronomy): it uses technical calendrical concepts—saṃkrānti (solar ingress), Makara (zodiacal sign), and ghaṭikā (time-measure)—to prescribe merit-producing ritual timing.