Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 40

Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च साम्यमुद्दिष्टमेतयोः । शङ्खचक्रधरं शान्तं नारायणमनामयम् ॥ ४० ॥

pravṛttau ca nivṛttau ca sāmyamuddiṣṭametayoḥ | śaṅkhacakradharaṃ śāntaṃ nārāyaṇamanāmayam || 40 ||

Dalam pravṛtti (keterlibatan dalam tindakan) dan nivṛtti (penarikan diri), telah ditunjukkan suatu kesamaan yang hakiki. Kesamaan itu ialah Nārāyaṇa—tenang dan bebas dari derita—yang memegang sangkha dan cakra.

pravṛttauin activity/engagement (pravṛtti)
pravṛttau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpravṛtti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-अव्यय)
nivṛttauin withdrawal/cessation (nivṛtti)
nivṛttau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnivṛtti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-अव्यय)
sāmyamequality/sameness
sāmyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsāmya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st), Singular
uddiṣṭamis indicated/taught
uddiṣṭam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√diś (धातु)
FormKṛdanta—Past Passive Participle (क्त), Napumsaka, Nominative/Accusative Singular; ‘is indicated/taught’
etayoḥof these two
etayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th), Dual; ‘of these two’
śaṅkha-cakra-dharambearing conch and discus
śaṅkha-cakra-dharam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśaṅkha (प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; तत्पुरुषः—śaṅkhaṃ ca cakraṃ ca dharati iti (bearer of conch and discus)
śāntampeaceful
śāntam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
anāmayamfree from disease/blemish
anāmayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; privative a- (नञ्)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

N
Narayaṇa (Vishnu)
S
Shankha
C
Chakra

FAQs

It teaches that both paths—active life (pravṛtti) and renunciation (nivṛtti)—share the same ultimate essence: realization and refuge in peaceful, flawless Nārāyaṇa.

By identifying Nārāyaṇa as the common ground of both life-paths, it implies that bhakti to Vishnu can sanctify action and also perfect renunciation, making devotion the unifying spiritual orientation.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is doctrinal: align either ritual/action or renunciation with contemplation of Nārāyaṇa (śaṅkha-cakra-dhara) as the stable focus.