Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79

Threefold Suffering, Twofold Knowledge, and the Definition of Bhagavān (Vāsudeva); Prelude to Keśidhvaja–Janaka Yoga

तत्क्लेशप्रशमायालं यत्कर्म तदुदीरय । केशिध्वज उवाच । न प्रार्थितं त्वया कस्मान्मम राज्यमकंटकम् ॥ ७७ ॥

tatkleśapraśamāyālaṃ yatkarma tadudīraya | keśidhvaja uvāca | na prārthitaṃ tvayā kasmānmama rājyamakaṃṭakam || 77 ||

“Ajarkanlah amalan yang memadai untuk meredakan penderitaan ini.” Keśidhvaja berkata: “Mengapa engkau tidak memohon daripadaku kerajaanku—yang tanpa duri, yakni bebas daripada gangguan dan tentangan?”

tat-kleśa-praśamāyafor the pacification of that affliction
tat-kleśa-praśamāya:
Prayojana (प्रयोजन/Beneficiary-purpose; dative of purpose)
TypeNoun
Roottat (तद्) (प्रातिपदिक) + kleśa (प्रातिपदिक) + praśama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Caturthī (Dative, 4th), Ekavacana; samāsa: tat-kleśa (ṣaṣṭhī-tatpuruṣa) + praśama (tatpuruṣa)
alamenough; indeed (sufficiently)
alam:
Sambandha (सम्बन्ध/Modal particle)
TypeIndeclinable
Rootalam (अव्यय)
Formparyāpti/alaṅkāra-avyaya (particle meaning 'enough/sufficient')
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध/Relative marker)
TypeNoun
Rootyad (यद्) (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (Neuter), Prathamā/Accusative (1st/2nd), Ekavacana; relative pronoun
karmaact; deed
karma:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkarman (कर्मन्) (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Accusative, Ekavacana
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (तद्) (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Accusative, Ekavacana; demonstrative pronoun (correlative)
udīrayatell; declare
udīraya:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootud-īr (उद्+ईर्) (धातु)
FormLoṭ (Imperative), Parasmaipada, Madhyama-puruṣa (2nd person), Ekavacana
keśidhvajaḥKeśidhvaja
keśidhvajaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkeśidhvaja (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; proper noun
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootvac (वच्) (धातु)
FormLiṭ (Perfect), Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Ekavacana
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formniṣedha-avyaya (negation particle)
prārthitamrequested/asked for
prārthitam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate complement)
TypeVerb
Rootpra-arth (प्र+अर्थ्) → prārthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormKṛdanta: past passive participle (क्त), Napuṃsakaliṅga, Prathamā/Accusative, Ekavacana; used predicatively
tvayāby you
tvayā:
Karaṇa (करण/Agent in passive)
TypeNoun
Rootyuṣmad (युष्मद्) (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Tṛtīyā (Instrumental), Ekavacana
kasmātwhy? from what reason?
kasmāt:
Hetu (हेतु/Cause-question)
TypeNoun
Rootkim (किम्) (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/Napuṃsakaliṅga, Pañcamī (Ablative, 5th), Ekavacana; interrogative pronoun
mamamy
mama:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्) (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Ṣaṣṭhī (Genitive, 6th), Ekavacana
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/Accusative, Ekavacana
akaṇṭakamthornless; free of obstacles
akaṇṭakam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + kaṇṭaka (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/Accusative, Ekavacana; viśeṣaṇa of 'rājyam'

Keśidhvaja

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

K
Keśidhvaja

FAQs

The verse contrasts worldly gain (a secure, “thornless” kingdom) with the higher request: a sādhana (spiritual practice) that truly pacifies kleśa (inner affliction). It highlights that lasting relief comes from inner discipline, not external control.

By prioritizing the removal of kleśa over acquiring power, the verse aligns with bhakti’s core mood—turning from possessions and status toward a transformative practice centered on the Divine (commonly Vishnu-bhakti in the Narada Purana).

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this line; the practical takeaway is discernment (viveka)—choosing the appropriate karma/sādhana aimed at inner purification rather than political or ritual advantage.