Shloka 16

Adhyaya 50The Pitris

कन्ये द्वे च तथा ऋद्धिं प्रसूतिं च ततः पिता ।

ददौ प्रसूतिं दक्षाय तथा ऋद्धिं रुचेः पुरा ॥

kanye dve ca tathā ṛddhiṃ prasūtiṃ ca tataḥ pitā | dadau prasūtiṃ dakṣāya tathā ṛddhiṃ ruceḥ purā ||

Dan ada pula dua orang puteri, Ṛddhi dan Prasūti. Lalu si bapa mengahwinkan Prasūti dengan Dakṣa, dan sebelumnya telah mengahwinkan Ṛddhi dengan Ruci.

कन्येtwo daughters
कन्ये:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; nominative dual feminine
द्वेtwo
द्वे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; nominative dual feminine; संख्याविशेषणम् (कन्ये)
and
:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्; conjunction
तथाalso
तथा:
प्रकार (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; adverb
ऋद्धिम्Ṛddhi
ऋद्धिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; accusative singular feminine
प्रसूतिम्Prasūti
प्रसूतिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; accusative singular feminine
and
:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्; conjunction
ततःthen
ततः:
क्रम (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; adverb (sequence)
पिताthe father
पिता:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; nominative singular masculine
ददौgave
ददौ:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; 3rd person singular perfect active
प्रसूतिम्Prasūti
प्रसूतिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; accusative singular feminine
दक्षायto Dakṣa
दक्षाय:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे चतुर्थी एकवचनम्; dative singular masculine
तथाlikewise
तथा:
प्रकार (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; adverb
ऋद्धिम्Ṛddhi
ऋद्धिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; accusative singular feminine
रुचेःof Ruci
रुचेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; genitive singular masculine (used with dative sense in some contexts, but here as 'of Ruci')
पुराformerly, earlier
पुरा:
काल (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्ययम्; adverb (time)
Narrative voice within genealogy
Svāyambhuva ManuPrasūtiṚddhiDakṣaRuci
GenealogyPrajāpati networksSocial order (vivāha)Cosmic propagation

FAQs

Marriage is portrayed as a cosmic mechanism for orderly proliferation—alliances link prajāpatis and stabilize creation through sanctioned relationships.

Vaṃśa: establishing interlinked genealogies (Dakṣa, Ruci) that become major progenitors in later Purāṇic narratives.

Names like Ṛddhi (prosperity) and Prasūti (procreation) encode functions: abundance and generation are personified and ‘placed’ into the cosmic household through prajāpati unions.