Shloka 28

Adhyaya 27 — Madālasa’s Instruction to King Alarka: Royal Ethics, Self-Conquest, and Statecraft

Sanskrit

उत्पथग्राहिणो मूढान् स्वधर्माच्चलतो नरान् ।

यः करोति निजे धर्मे स राजा स्वर्गमृच्छति ॥

Transliteration

utpathagrāhiṇo mūḍhān svadharmāc calato narān / yaḥ karoti nije dharme sa rājā svargam ṛcchati

Translation

Barangsiapa yang mengembalikan orang-orang yang tersesat, menempuh jalan salah dan menyimpang daripada dharma mereka, kepada kewajipan yang benar—raja demikian mencapai syurga.

Word by Word

• उत्पथग्राहिणः: who take the wrong path
• उत्पथग्राहिणः: Karma (कर्म; qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: उत्पथ-ग्राहिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः (उत्पथं ग्राहिणः)

• मूढान्: the deluded (people)
• मूढान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: मूढ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• स्वधर्मात्: from their own duty
• स्वधर्मात्: Apadana (अपादान/Source)
• Type: Noun
• Root: स्व-धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य धर्मात्)

• चलतः: deviating, straying
• चलतः: Karma (कर्म; qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चलत् (कृदन्त; √चल् धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (नरान्)

• नरान्: men, people
• नरान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• करोति: does, makes
• करोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• निजे: in one’s own
• निजे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: निज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; विशेषणम् (धर्मे)

• धर्मे: in duty, in righteousness
• धर्मे: Adhikarana (अधिकरण/Domain)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजा: king
• राजा: Karta (कर्ता; apposition)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Gati/Karma (गति/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ऋच्छति: attains
• ऋच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ऋ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speakers

• Madālasā to Alarka

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Dharma
• Social order
• Rājadharma
• Moral correction
• Karmic fruit

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Royal authority is justified as dharma-restoration: punishment/discipline is not for domination but for returning society to rightful conduct.

How does this fit the Pancalakṣaṇa (5 characteristics)?

Falls under dharma teaching embedded in narrative; not a direct pancalakṣaṇa item, but typical purāṇic instruction accompanying dynastic/ethical sections.

What is the esoteric significance?

The ‘king’ can symbolize the regulating faculty of consciousness that re-centers scattered tendencies (wrong paths) back into their proper function (svadharma).