Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Adhyaya 22Kuvalayashva’s Death through Daitya-Deceit and Madalasa’s Self-Immolation

ताः शोच्या या वियोगिन्यो न शोच्या या मृताः सह ।

भर्त्रा वियोगस्त्वनया नानुभूतः कृतज्ञया ॥

tāḥ śocyā yā viyoginyo na śocyā yā mṛtāḥ saha |

bhartrā viyogas tv anayā nānubhūtaḥ kṛtajñayā ||

Wanita yang hidup dalam perpisahan patut dikasihani; wanita yang mati bersama (dengan suami) tidak patut dikasihani. Kerana wanita yang tahu budi ini tidak mengalami perpisahan daripada suaminya.

tāḥthose (women)
tāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Feminine, Nominative, Plural
śocyāḥto be pitied
śocyāḥ:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootśocya (कृदन्त; √śuc + यत्)
FormGerundive; Feminine, Nominative, Plural
yāḥwho
yāḥ:
Karta (कर्ता) (relative clause)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun; Feminine, Nominative, Plural
viyoginyaḥseparated (from husband)
viyoginyaḥ:
Predicate/Viśeṣaṇa (विधेय/विशेषण)
TypeAdjective
Rootviyoginī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
śocyāḥto be pitied
śocyāḥ:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootśocya (कृदन्त; √śuc + यत्)
FormGerundive; Feminine, Nominative, Plural
yāḥwho
yāḥ:
Karta (कर्ता) (relative clause)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun; Feminine, Nominative, Plural
mṛtāḥdead
mṛtāḥ:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootmṛta (कृदन्त; √mṛ + क्त)
FormPast passive participle (क्त); Feminine, Nominative, Plural (form mṛtāḥ used for fem. nom. pl. in some recensions/orthography)
sahatogether (with him)
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormPreposition-like indeclinable (सह) governing Instrumental (तृतीया) sense 'together with'
bhartrāwith/from the husband
bhartrā:
Sahakārī/Hetu (सहकारी/हेतु)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
viyogaḥseparation
viyogaḥ:
Karta (कर्ता) (of passive predicate)
TypeNoun
Rootviyoga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
tuhowever
tu:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAdversative particle (निपात)
anayāby her
anayā:
Karaṇa/Agent in passive (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Feminine, Instrumental, Singular
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
anubhūtaḥexperienced
anubhūtaḥ:
Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootanu√bhū (धातु)
FormPast passive participle (क्त); Masculine, Nominative, Singular; agrees with viyogaḥ
kṛtajñayāby the grateful (woman)
kṛtajñayā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtajña (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular; adjective qualifying anayā
Unspecified in provided excerpt

{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaSocial ethics of mourningKṛtajñatā (gratitude)Conjugal fidelity

FAQs

The passage reframes ‘pitiability’ as tied to ongoing worldly deprivation (continued separation), while construing death-with as completion of a vow and an expression of kṛtajñatā.

Didactic ethics (ācāra) within story; not pañcalakṣaṇa.

‘Not experiencing separation’ can symbolize non-duality of commitment—when the inner principle (dharma/īṣṭa) is held as inseparable, existential ‘viyoga’ is overcome.