Shloka 47

Adhyaya 10Svayambhuva Manvantara

सोऽहं वदामि ते सर्वं तवैवानुज्ञया पितः ।

उत्क्रान्तिकालादारभ्य यथा नान्यो वदिष्यति ॥

so ’haṃ vadāmi te sarvaṃ tavaivānujñayā pitaḥ | utkrāntikālād ārabhya yathā nānyo vadiṣyati ||

Maka, wahai ayahanda, dengan keizinanmu akan aku ceritakan segala-galanya—bermula dari saat berpisah (daripada jasad)—dengan cara yang tidak akan dihuraikan oleh orang lain.

सःhe (that one)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वदामिI speak/tell
वदामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्व-शब्दः (as object)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed; only
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis: “indeed/only”)
अनुज्ञयाwith (your) permission
अनुज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पितःO father
पितः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; पितृ-शब्द (ऋकारान्त)
उत्क्रान्तिकालात्from the time of departure (death)
उत्क्रान्तिकालात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootउत्क्रान्ति (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (उत्क्रान्तेः कालः)
आरभ्यstarting from
आरभ्य:
Desha-kala-adhikarana (देशकाल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआ-√रभ् (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव-कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थक ल्यप्; अव्यय (gerund used adverbially: “beginning from”)
यथाso that/as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमान-वाचक (as, so that)
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वदिष्यतिwill speak
वदिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
Son to Father

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Death processAuthority of instructionPrāṇa and utkrānti

FAQs

Teachings on death and rebirth are treated as a serious, permission-based transmission; the text signals a shift into subtle physiology and post-mortem causality.

Upadeśa (instruction) concerning saṃsāra mechanisms; ancillary to Purāṇic dharma teaching.

‘Beginning from utkrānti’ implies an inner-map tradition: how prāṇa, vāyu, and saṃskāras govern the jīva’s trajectory beyond the body.