Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Guṇa-vibhāga and Prāṇa–Agni–Yoga Upadeśa (गुणविभाग तथा प्राण-अग्नि-योगोपदेश)

तेजसा तव तेजश्व विष्णुराप्याययिष्यति । विष्णुना च वरो दत्त: पूर्व मम महीपते,भूपाल! भगवान्‌ विष्णु अपने तेजसे आपके तेजको बढ़ायेंगे। उन्होंने पूर्वकालमें मुझे यह वर दिया था कि जो राजा उस भयानक एवं महान्‌ असुरका वध करनेको उद्यत होगा, उस दुर्धर्ष वीरके भीतर मेरा वैष्णव तेज प्रवेश करेगा

tejasā tava tejaśva viṣṇur āpyāyayiṣyati | viṣṇunā ca varo dattaḥ pūrvaṁ mama mahīpate bhūpāla |

Uttanka berkata: “Wahai raja yang bercahaya, Dewa Viṣṇu akan menguatkan sinar kemuliaanmu dengan tenaga ilahi-Nya sendiri. Dahulu kala, wahai penguasa bumi, Viṣṇu telah mengurniakan kepadaku suatu anugerah: mana-mana raja yang bangkit untuk membunuh asura yang menggerunkan dan perkasa itu, ke dalam diri wira yang tidak dapat ditundukkan itu akan masuklah daya Vaiṣṇava milikku.”

तेजसाby (his/your) splendor, with power
तेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
तवof you, your
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
तेजःsplendor, energy
तेजः:
Karma
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्वO (vocative particle); indeed (contextual)
श्व:
TypeIndeclinable
Rootश्वस्
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
आप्याययिष्यतिwill cause to increase, will augment
आप्याययिष्यति:
TypeVerb
Rootआप्यायय् (caus. of आप्याय्)
FormFuture, 3rd, Singular, Parasmaipada
विष्णुनाby Vishnu
विष्णुना:
Karana
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वरःa boon
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
दत्तःgiven
दत्तः:
TypeVerb
Rootदा
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
ममof me, my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
महीपतेO lord of the earth (king)
महीपते:
TypeNoun
Rootमहीपतिन्
FormMasculine, Vocative, Singular

उत्तड़क उवाच

U
Uttanka
V
Viṣṇu
M
Mahīpati/Bhūpāla (the king addressed)
A
Asura (unnamed)

Educational Q&A

Righteous action undertaken for the protection of the world is supported by divine grace: when a king commits to destroying a great threat, Viṣṇu’s power can augment the hero’s inner strength, showing the harmony of human effort and divine empowerment in dharma.

Uttanka addresses a king, assuring him that Viṣṇu will increase his splendor. He recalls an earlier boon from Viṣṇu: the king who sets out to kill a formidable asura will receive Uttanka’s Vaiṣṇava energy within, making him capable of the deed.