Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)

नित्यं हनशनादू्‌ वापि नाग्निशुश्रूषणादपि । न चोदकप्रवेशेन न च क्ष्माशयनादपि,मनुष्य पुण्यके प्रभावसे ही उत्तम गतिको प्राप्त होते हैं। उपवास भी पुण्यसे अर्थात्‌ निष्कामभावसे ही शुद्धिका कारण होता है। (बिना शुद्धभावके) केवल फल-मूल खाने, मौन रहने, हवा पीने, सिर मुँड़ाने, एक स्थानपर कुटी बनाकर रहने, सिरपर जटा रखाने, वेदीपर सोने, नित्य उपवास, अग्निसेवन, जलप्रवेश तथा भूमिशयन करनेसे भी शुद्धि नहीं होती है

yudhiṣṭhira uvāca | nityaṁ hanaśanād vāpi nāgniśuśrūṣaṇād api | na codakapravēśena na ca kṣmāśayanād api ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Seseorang tidak mencapai kesucian atau kebaikan tertinggi hanya dengan berpuasa terus-menerus, tidak juga dengan memelihara api suci, tidak juga dengan menyelamkan diri ke dalam air, dan tidak juga dengan tidur di tanah yang kosong. Austeriti lahir seperti ini, apabila terpisah daripada puṇya batin dan niat tanpa pamrih, tidak dengan sendirinya membawa penyucian sejati atau jalan yang tertinggi.”

नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
हननात्from (the act of) killing / violence
हननात्:
Apadana
TypeNoun
Rootहनन
FormNeuter, Ablative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
not
:
TypeIndeclinable
Root
अग्नि-शुश्रूषणात्from service/attendance on the sacred fire
अग्नि-शुश्रूषणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशुश्रूषण
FormNeuter, Ablative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
उदक-प्रवेशेनby entering water (ritual immersion)
उदक-प्रवेशेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रवेश
FormMasculine, Instrumental, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
क्ष्मा-शयनात्from sleeping on the ground
क्ष्मा-शयनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशयन
FormNeuter, Ablative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
A
agni (sacred fire)
U
udaka (water)
K
kṣmā (earth/ground)