Previous Verse
Next Verse

Shloka 92

इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्

Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration

प्रदक्षिणा ग्रहाश्चापि भविष्यन्त्यनुलोमगा: । क्षेमं सुभिक्षमारोग्यं भविष्यति निरामयम्‌,ग्रह प्रदक्षिणाभावसे अनुकूल गतिका आश्रय ले अपने पथपर अग्रसर होंगे। उस समय सबका मंगल होगा। देशमें सुकाल आ जायगा। आरोग्यका विस्तार होगा। तथा रोग- व्याधिका नाम भी नहीं रहेगा

pradakṣiṇā grahāś cāpi bhaviṣyanty anulomagāḥ | kṣemaṃ subhikṣam ārogyaṃ bhaviṣyati nirāmayam ||

Mārkaṇḍeya berkata: “Bahkan planet-planet pun akan bergerak pada lintasan yang mujur, berputar ke arah kanan yang benar. Pada waktu itu akan ada keamanan dan kesejahteraan; makanan melimpah dan kemakmuran; kesihatan akan tersebar di seluruh negeri, dan tanah ini akan bebas daripada penyakit.”

प्रदक्षिणाःclockwise / auspicious (motions)
प्रदक्षिणाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा
FormFeminine, Nominative, Plural
ग्रहाःplanets
ग्रहाः:
Karta
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भविष्यन्तिwill be / will become
भविष्यन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural
अनुलोमगाःmoving in the proper/with-the-grain direction; favorable in course
अनुलोमगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुलोमग
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षेमम्welfare, safety
क्षेमम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेम
FormNeuter, Nominative, Singular
सुभिक्षम्abundance, good harvest
सुभिक्षम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुभिक्ष
FormNeuter, Nominative, Singular
आरोग्यम्health
आरोग्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootआरोग्य
FormNeuter, Nominative, Singular
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular
निरामयम्free from disease
निरामयम्:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरामय
FormNeuter, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
G
grahāḥ (planets)

Educational Q&A

When the cosmic order becomes favorable (symbolized by planets moving in auspicious courses), social order and human well-being follow—security, abundance, and health. The verse links ethical and cosmic harmony with the flourishing of life.

Mārkaṇḍeya is describing a future time of auspiciousness: celestial signs turn favorable, and as a result the world experiences peace, good harvests, and freedom from disease.