Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्

Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration

परस्परवधोद्ुक्ता मूर्खा: पण्डितमानिन: । भविष्यन्ति युगस्यान्ते क्षत्रिया लोककण्टका:,उनके शारीरिक बल और पराक्रम क्षीण हो जायँगे। वे उद्ण्ड होकर लोभ और मोहमें डूबे रहेंगे। वैसे ही लोगोंकी चर्चा करने और उनसे दान लेनेमें प्रसन्नताका अनुभव करेंगे। कपटपूर्ण आचारको अपनाकर वे दुष्टोंके दिये हुए दानको भी ग्रहण कर लेंगे। कुन्तीनन्दन! पापबुद्धि राजा एक-दूसरेको युद्धके लिये ललकारते हुए परस्पर एक-दूसरेके प्राण लेनेको उतारू रहेंगे और मूर्ख होते हुए अपनेको पण्डित मानेंगे। इस प्रकार युगान्तकालके सभी क्षत्रिय जगतके लिये काँटे बन जायँगे

parasparavadhodyuktā mūḍhāḥ paṇḍitamāninaḥ | bhaviṣyanti yugasyānte kṣatriyā lokakaṇṭakāḥ ||

Mārkaṇḍeya berkata: “Pada penghujung zaman, para Kṣatriya akan ghairah untuk saling membunuh—terpedaya, namun menyangka diri mereka berilmu. Maka, ketika yuga merosot, mereka menjadi duri bagi dunia: pemerintah yang sepatutnya melindungi sebaliknya menghasut pertikaian, memuliakan keganasan, dan mencederakan rakyat yang wajib mereka junjung.”

परस्पर-वध-उद्युक्ताःintent on mutual killing
परस्पर-वध-उद्युक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरस्परवधोद्युक्त (उद्युक्त < उद्+युज्)
FormMasculine, Nominative, Plural
मूर्खाःfoolish
मूर्खाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमूर्ख
FormMasculine, Nominative, Plural
पण्डित-मानिनःthinking themselves learned
पण्डित-मानिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootपण्डितमानिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
भविष्यन्तिwill become / will be
भविष्यन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural, Parasmaipada
युगस्यof the age (yuga)
युगस्य:
TypeNoun
Rootयुग
FormNeuter, Genitive, Singular
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Locative, Singular
क्षत्रियाःkshatriyas, warriors/kings
क्षत्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
लोक-कण्टकाःthorns to the world; public scourges
लोक-कण्टकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोककण्टक
FormMasculine, Nominative, Plural

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
K
Kṣatriyas
Y
yuga (age)

Educational Q&A

When rulers lose discernment and humility, they mistake aggression for wisdom and become a burden to society. The verse warns that power without dharma turns protectors into predators—‘thorns to the world.’

Mārkaṇḍeya is describing the symptoms of yuga-decline: Kṣatriya rulers, instead of safeguarding order, will challenge one another to war, seek mutual destruction, and justify it with self-deceived claims of learning.