Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Saubha-ākhyāna: Śālva’s Approach and the Fortification of Dvārakā (सौभाख्यानम्—द्वारकायाः सुरक्षाविधानम्)

असहन्तो5भियानं तच्छाल्वराजस्य कौरव । चारुदेष्णश्न साम्बश्न प्रद्युम्नश्न महारथ:,कुरुनन्दन! शाल्वराजके उस आक्रमणको वे सहन न कर सके। चारुदेष्ण, साम्ब और महारथी प्रद्युम्न--ये सब कवच, विचित्र आभूषण तथा ध्वजा धारण करके रथोंपर बैठकर शाल्वराजके अनेक श्रेष्ठ योद्धाओंके साथ भिड़ गये

asahanto 'bhiyānaṃ tac chālvarājasya kaurava | cārudeṣṇaś ca sāmbaś ca pradyumnaś ca mahārathaḥ ||

Wahai Kaurava, tidak sanggup menahan serangan Raja Śālva itu, Cārudeṣṇa, Sāmba dan Pradyumna—pahlawan maharatha—menyarung zirah, mengenakan perhiasan gemilang serta panji-panji, menaiki kereta perang, lalu bertempur dengan ramai pejuang terbaik Śālva.

असहन्तःnot enduring, unable to bear
असहन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअसह् (धातु) → असहन्त् (वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
अभियानम्attack, expedition
अभियानम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभियान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम)
FormNeuter, Accusative, Singular
शाल्वराजस्यof the king of Śālva
शाल्वराजस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशाल्वराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
कौरवO Kaurava
कौरव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
चारुदेष्णःCārudeṣṇa
चारुदेष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootचारुदेष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
साम्बःSāmba
साम्बः:
Karta
TypeNoun
Rootसाम्ब (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
प्रद्युम्नःPradyumna
प्रद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (speaker)
K
Kaurava (addressee)
Ś
Śālvarāja (King Śālva)
C
Cārudeṣṇa
S
Sāmba
P
Pradyumna
C
chariots (ratha)
A
armor (kavaca)
B
banners/standards (dhvajā)

Educational Q&A

A kṣatriya should not passively accept hostile aggression; when righteousness and protection of one’s people are at stake, duty calls for courageous, disciplined resistance—symbolized here by arming, mounting chariots, and confronting the aggressor’s best warriors.

King Śālva launches an attack. Cārudeṣṇa, Sāmba, and the great warrior Pradyumna cannot tolerate it; they equip themselves with armor and standards, ride out in chariots, and clash with Śālva’s elite fighters.