Previous Verse
Next Verse

Shloka 73

Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः

प्रतिविन्ध्यो युधिष्ठिरात्‌ सुतसोमो वृकोदरात्‌ । अर्जुनाच्छुतकीर्तिश्व शतानीकस्तु नाकुलि:,युधिष्ठिरसे प्रतिविन्ध्य, भीमसेनसे सुतसोम, अर्जुनसे श्रुतकीर्ति, नकुलसे शतानीक और छोटे पाण्डव सहदेवसे श्रुतकर्माका जन्म हुआ है। ये सभी कुमार सच्चे पराक्रमी हैं। श्रीकृष्ण! आपका पुत्र प्रद्युम्न जैसा शूरवीर है, वैसे ही वे मेरे महारथी पुत्र भी हैं

prativindhyo yudhiṣṭhirāt sutasomo vṛkodarāt | arjunāc chrutakīrtiś ca śatānīkas tu nākuliḥ |

Vaiśampāyana berkata: “Daripada Yudhiṣṭhira lahir Prativindhya; daripada Bhīma (Vṛkodara) lahir Sutasoma; daripada Arjuna lahir Śrutakīrti; dan daripada Nakula lahir Śatānīka.”

प्रतिविन्ध्यःPrativindhya (name)
प्रतिविन्ध्यः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतिविन्ध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरात्from Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Ablative, Singular
सुतसोमःSutasoma (name)
सुतसोमः:
Karta
TypeNoun
Rootसुतसोम
FormMasculine, Nominative, Singular
वृकोदरात्from Vṛkodara (Bhīma)
वृकोदरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Ablative, Singular
अर्जुनात्from Arjuna
अर्जुनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Ablative, Singular
श्रुतकीर्तिःŚrutakīrti (name)
श्रुतकीर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुतकीर्ति
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शतानीकःŚatānīka (name)
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नाकुलिःNākuli (son of Nakula; name/epithet)
नाकुलिः:
Karta
TypeNoun
Rootनाकुलि
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
P
Prativindhya
V
Vṛkodara (Bhīma)
S
Sutasoma
A
Arjuna
Ś
Śrutakīrti
N
Nakula
Ś
Śatānīka

Educational Q&A

The verse highlights dynastic continuity grounded in dharma: righteous rule is not merely personal but sustained through heirs who embody kṣatriya virtues—courage, responsibility, and the protection of social order.

Vaiśampāyana enumerates the sons born to the Pāṇḍavas—linking each child to his father—thereby situating the audience within the genealogical and political landscape that underlies later events.