Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः

सा ते5हं दुःखमाख्यास्ये प्रणयान्मधुसूदन । ईशस्त्वं सर्वभूतानां ये दिव्या ये च मानुषा:,मधुसूदन! मैं आपके प्रति प्रेम होनेके कारण आपसे अपना दुःख निवेदन करूँगी; क्योंकि दिव्य और मानव जगतमें जितने भी प्राणी हैं, उन सबके ईश्वर आप ही हैं

sā te 'haṃ duḥkham ākhyāsye praṇayān madhusūdana | īśas tvaṃ sarvabhūtānāṃ ye divyā ye ca mānuṣāḥ ||

Dia berkata: “Kerana kasih sayangku kepadamu, wahai Madhusūdana, akan kuungkapkan dukacitaku kepadamu. Kerana engkaulah Tuhan bagi segala makhluk—yang bersifat ilahi dan yang manusia.”

साshe / I (as that woman)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Singular
आख्यास्येI will tell / relate
आख्यास्ये:
TypeVerb
Rootआ-ख्या (ख्यै)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
प्रणयात्from affection / out of love
प्रणयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रणय
FormMasculine, Ablative, Singular
मधुसूदनO slayer of Madhu (Krishna)
मधुसूदन:
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular
ईशःlord
ईशः:
TypeNoun
Rootईश
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
येwho / those who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
दिव्याःdivine
दिव्याः:
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Nominative, Plural
येand those who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
मानुषाःhuman
मानुषाः:
TypeAdjective
Rootमानुष
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

M
Madhusūdana (Kṛṣṇa)

Educational Q&A

The verse frames grief-sharing as an act of trust grounded in devotion: because the addressed deity (Madhusūdana/Kṛṣṇa) is acknowledged as the Lord of all beings—divine and human—the speaker turns to him as the ultimate refuge and witness for her suffering.

A female speaker, introduced through Vaiśampāyana’s narration, prepares to disclose her personal sorrow to Madhusūdana (Kṛṣṇa). She justifies her appeal by affirming his universal sovereignty over all creatures, celestial and human.