Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

महाभिजनसम्पन्ना सर्वकामै: सुपूजिता । ईश्वरी सर्वकल्याणी द्रौपदी कथमच्युत,“अच्युत! मैंने सब प्रकारकी वस्तुएँ देकर जिसका समादर किया है, वह परम उत्तम कुलमें उत्पन्न हुई सर्वकल्याणी महारानी द्रौपदी इन दिनों कैसी दशामें है?

mahābhijanasampannā sarvakāmaiḥ supūjitā | īśvarī sarvakalyāṇī draupadī katham acyuta ||

Vaiśampāyana berkata: “Wahai Acyuta, bagaimana keadaan Draupadī sekarang—dia yang lahir daripada keturunan paling mulia, dikurniai kebesaran keluarga bangsawan, dimuliakan dengan segala persembahan yang diingini, seorang permaisuri, dan membawa keberkatan dalam segala hal?”

महाभिजनसम्पन्नाendowed with great lineage
महाभिजनसम्पन्ना:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभिजनसम्पन्न
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वकामैःwith all desired things
सर्वकामैः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वकाम
FormMasculine, Instrumental, Plural
सुपूजिताwell-honoured
सुपूजिता:
Karta
TypeAdjective
Rootसुपूजित
FormFeminine, Nominative, Singular
ईश्वरीqueen; mistress
ईश्वरी:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वरी
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वकल्याणीall-auspicious
सर्वकल्याणी:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वकल्याणी
FormFeminine, Nominative, Singular
द्रौपदीDraupadi
द्रौपदी:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
अच्युतO Achyuta (Krishna)
अच्युत:
TypeNoun
Rootअच्युत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Draupadī
A
Acyuta (Kṛṣṇa)

Educational Q&A

The verse foregrounds the ethical duty to remember and inquire after the welfare of those who are honorable and vulnerable—especially a revered queen like Draupadī—highlighting respect (pūjā), concern, and the moral weight of her situation in the unfolding conflict.

In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, the narrator Vaiśampāyana reports a question addressed to Kṛṣṇa (Acyuta): an anxious inquiry about Draupadī’s present condition, emphasizing her noble birth, honored status, and auspicious qualities.