Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Vidura-nīti: Atithi-dharma, Trust, Counsel-Secrecy, and Traits of Sustainable Rule

Udyoga Parva, Adhyāya 38

अष्टौ तान्यव्रतघ्नानि आपो मूल फलं पय: । हविर्त्राह्मणकाम्या च गुरोरवचनमौषधम्‌,जल, मूल, फल, दूध, घी, ब्राह्मणकी इच्छापूर्ति, गुरुका वचन और औषध--ये आठ व्रतके नाशक नहीं होते

aṣṭau tāny avrataghnāni āpo mūla-phalaṁ payaḥ | havir brāhmaṇa-kāmyā ca guror vacanam auṣadham ||

Vidura berkata: “Lapan perkara ini tidak merosakkan suatu vrata (nazar/ikrar disiplin agama): air, akar, buah-buahan, susu, ghee (mentega jernih) sebagai havis (persembahan), memenuhi hajat seorang brāhmaṇa yang wajar, mentaati ajaran guru, dan ubat. Walau dalam disiplin yang ketat, semuanya ialah sokongan yang diizinkan untuk memelihara hidup dan menegakkan dharma, bukan memecahkan nazar.”

अष्टौeight
अष्टौ:
Karta
TypeAdjective
Rootअष्टन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तानिthose (things)
तानि:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
अव्रतघ्नानिnot destructive of a vow/fast
अव्रतघ्नानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअव्रतघ्न
FormNeuter, Nominative, Plural
आपःwater
आपः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Nominative, Plural
मूलम्root (edible root)
मूलम्:
Karta
TypeNoun
Rootमूल
FormNeuter, Nominative, Singular
फलम्fruit
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
पयःmilk
पयः:
Karta
TypeNoun
Rootपयस्
FormNeuter, Nominative, Singular
हविःghee/oblation (havis)
हविः:
Karta
TypeNoun
Rootहविस्
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्राह्मणकाम्याthat which is desired/approved by Brahmins (i.e., given/allowed for Brahmins)
ब्राह्मणकाम्या:
Karta
TypeAdjective
Rootब्राह्मणकाम्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
गुरोःof the teacher
गुरोः:
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Genitive, Singular
अवचनम्a word/command (instruction)
अवचनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअवचन
FormNeuter, Nominative, Singular
औषधम्medicine
औषधम्:
Karta
TypeNoun
Rootऔषध
FormNeuter, Nominative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
B
brāhmaṇa
G
guru
Ā
āpaḥ (water)
M
mūla (roots)
P
phala (fruit)
P
payaḥ (milk)
H
haviḥ (oblation/ghee)
A
auṣadha (medicine)

Educational Q&A

Vidura teaches that dharma is not harmed by life-sustaining and duty-supporting allowances during a vow: simple foods like water, roots, fruits, milk, sacrificial ghee, fulfilling a brāhmaṇa’s rightful request, obeying the guru, and taking medicine. The principle is that vows serve righteousness and self-control, not self-destruction.

In Vidura’s counsel (nīti) within the Udyoga Parva, he lays down practical ethical guidance for disciplined living. Here he lists specific exceptions—things permitted without ‘breaking’ a vow—framing restraint as compatible with compassion, duty, and preservation of health.