Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad

Crisis-Discernment of Right and Wrong

या वै विद्या: साधयन्तीह कर्म तासां फलं विद्यते नेतरासाम्‌ । तत्रेह वै दृष्टफलं तु कर्म पीत्वोदकं शाम्यति तृष्णयाडडर्त:,जो विद्याएँ कर्मका सम्पादन करती हैं, उन्हींका फल दृष्टिगोचर होता है, दूसरी विद्याओंका नहीं। विद्या तथा कर्ममें भी कर्मका ही फल यहाँ प्रत्यक्ष दिखायी देता है। प्याससे पीड़ित मनुष्य जल पीकर ही शान्त होता है (उसे जानकर नहीं; अतः गृहस्थाश्रममें रहकर सत्कर्म करना ही श्रेष्ठ है)

yā vai vidyāḥ sādhayantīha karma tāsāṃ phalaṃ vidyate netarāsām | tatrehā vai dṛṣṭa-phalaṃ tu karma pītvodakaṃ śāmyati tṛṣṇayārtaḥ ||

Vāyu berkata: “Hanya cabang-cabang pengetahuan yang membawa seseorang di sini kepada terlaksananya tindakan sahaja yang menghasilkan buah yang nyata; yang lain tidak. Sesungguhnya di dunia ini, tindakanlah yang buahnya terlihat secara langsung—seperti orang yang disiksa dahaga hanya tenang setelah meminum air, bukan sekadar mengetahui tentangnya. Maka, amal salih yang bersifat praktis, khususnya dalam kehidupan berumah tangga, ditegakkan sebagai lebih utama daripada pengetahuan yang tinggal sebagai teori.”

याwhich
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
विद्याःknowledges, disciplines
विद्याः:
Karta
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Nominative, Plural
साधयन्तिaccomplish, bring about
साधयन्ति:
TypeVerb
Rootसाध्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
कर्मaction, work
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
तासाम्of those
तासाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Plural
फलम्fruit, result
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
विद्यतेis found, exists
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
इतरासाम्of the others
इतरासाम्:
TypeAdjective
Rootइतर
FormFeminine, Genitive, Plural
तत्रthere, in that matter
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
दृष्टफलम्having visible fruit
दृष्टफलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृष्ट-फल
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कर्मaction
कर्म:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
TypeVerb
Rootपा
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage)
उदकम्water
उदकम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदक
FormNeuter, Accusative, Singular
शाम्यतिbecomes calm, is appeased
शाम्यति:
TypeVerb
Rootशम्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
तृष्णयाby thirst
तृष्णया:
Karana
TypeNoun
Rootतृष्णा
FormFeminine, Instrumental, Singular
आर्दितःafflicted, tormented
आर्दितः:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्दित
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
W
water (udaka)
T
thirst (tṛṣṇā)

Educational Q&A

Knowledge is validated by its capacity to produce righteous action and tangible benefit; mere theoretical learning without practice is likened to knowing about water while still remaining thirsty.

Vāyu delivers an instruction emphasizing that, in worldly life, the results of action are directly observable, using the simple analogy of thirst being relieved only through actually drinking water.