Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा

Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength

एष चारिषु विक्रान्त: कर्म सत्पुरुषोचितम्‌ | कर्ता विमर्दे सुमहत्‌ त्वदर्थे पुरुषोत्तम:,पुरुषश्रेष्ठ सत्यवान्‌ शत्रुओंपर महान्‌ पराक्रम दिखाते हैं। ये युद्धमें तुम्हारे लिये श्रेष्ठ पुरुषोंके योग्य महान्‌ कर्म करेंगे

eṣa cāriṣu vikrāntaḥ karma satpuruṣocitam | kartā vimarde sumahat tvadarthe puruṣottamaḥ | puruṣaśreṣṭhaḥ satyavān śatrūṇām upari mahān parākramaṃ darśayiṣyati ||

Bhishma berkata: “Orang ini gagah dalam barisan perang dan melakukan perbuatan yang layak bagi insan mulia. Dalam pertembungan perang, dia akan menunaikan kejayaan besar demi tuanku, wahai insan terbaik. Sebagai yang utama dan setia pada kata-katanya, dia akan memperlihatkan keperkasaan yang dahsyat atas musuh.”

eṣaḥthis (man)
eṣaḥ:
Karta
TypePronoun
Rootetad
FormMasculine, Nominative, Singular
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
ariṣuamong enemies
ariṣu:
Adhikarana
TypeNoun
Rootari
FormMasculine, Locative, Plural
vikrāntaḥvaliant, having advanced boldly
vikrāntaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootvikrānta
FormMasculine, Nominative, Singular
karmadeed, action
karma:
Karma
TypeNoun
Rootkarman
FormNeuter, Accusative, Singular
satpuruṣocitambefitting a good/noble man
satpuruṣocitam:
Karma
TypeAdjective
Rootsatpuruṣa-ucita
FormNeuter, Accusative, Singular
kartādoer, performer
kartā:
Karta
TypeNoun
Rootkartṛ
FormMasculine, Nominative, Singular
vimardein the clash/battle
vimarde:
Adhikarana
TypeNoun
Rootvimarda
FormMasculine, Locative, Singular
sumahatvery great
sumahat:
Karma
TypeAdjective
Rootsu-mahat
FormNeuter, Accusative, Singular
tvadarthefor your sake
tvadarthe:
Adhikarana
TypeNoun
Roottvad-artha
FormMasculine, Locative, Singular
puruṣottamaḥbest of men
puruṣottamaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootpuruṣa-uttama
FormMasculine, Nominative, Singular
puruṣaśreṣṭhaḥforemost among men
puruṣaśreṣṭhaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootpuruṣa-śreṣṭha
FormMasculine, Nominative, Singular
satyavāntruthful
satyavān:
Karta
TypeAdjective
Rootsatyavat
FormMasculine, Nominative, Singular
śatruṣuamong enemies
śatruṣu:
Adhikarana
TypeNoun
Rootśatru
FormMasculine, Locative, Plural
apialso, even
api:
TypeIndeclinable
Rootapi
mahāngreat
mahān:
Karta
TypeAdjective
Rootmahat
FormMasculine, Nominative, Singular
parākramaḥvalor, prowess
parākramaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootparākrama
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
puruṣottama (addressed person)
Ś
śatravaḥ (enemies)

Educational Q&A

Noble action in war is framed as dharmic when it is satpuruṣocita (worthy of the good), grounded in satya (truthfulness/keeping one’s word), and directed toward rightful loyalty and duty.

Bhīṣma is commending a particular warrior’s character and battlefield capability, assuring the addressed leader that this person will perform great deeds in the coming conflict and overpower the enemies.