Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

उद्योगपर्व — अध्याय १५१: कृष्णस्य कौरव-अवज्ञा-निर्णयः तथा पाण्डव-योगाज्ञा

Krishna on the Kauravas’ Rejection of Counsel; Pandava Readiness Ordered

तत्रासन्‌ शिल्पिन: प्राज्ञा: शतशो दत्तवेतना: । सर्वोपकरणैरयुक्ता वैद्या: शास्त्रविशारदा:,वहाँ सैकड़ों विद्वान शिल्पी और शास्त्रविशारद वैद्य वेतन देकर रखे गये थे, जो समस्त आवश्यक उपकरणोंके साथ वहाँ रहते थे

tatrāsan śilpinaḥ prājñāḥ śataśo dattavetanāḥ | sarvopakaraṇair yuktā vaidyāḥ śāstraviśāradāḥ ||

Vaiśampāyana berkata: Di sana, ratusan tukang mahir yang bijaksana dipelihara dalam khidmat bergaji; dan para tabib terpelajar, mahir dalam kitab-kitab perawatan, tinggal di situ dengan segala peralatan yang diperlukan lengkap tersedia.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Lan), 3, Plural
शिल्पिनःartisans/craftsmen
शिल्पिनः:
Karta
TypeNoun
Rootशिल्पिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राज्ञाःwise/learned
प्राज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
दत्तवेतनाःhaving been given wages; salaried
दत्तवेतनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदत्त-वेतन
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वोपकरणैःwith all implements/equipment
सर्वोपकरणैः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्व-उपकरण
FormNeuter, Instrumental, Plural
युक्ताःequipped; furnished
युक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुज्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैद्याःphysicians
वैद्याः:
Karta
TypeNoun
Rootवैद्य
FormMasculine, Nominative, Plural
शास्त्रविशारदाःskilled in the treatises; expert in scriptures
शास्त्रविशारदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशास्त्र-विशारद
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
śilpinaḥ (artisans)
V
vaidyāḥ (physicians)
U
upakaraṇa (equipment/instruments)

Educational Q&A

A well-ordered polity upholds dharma by valuing competence and ensuring public welfare: skilled labor is fairly compensated, and medical expertise is maintained with proper resources—ethical readiness rather than negligence.

Vaiśampāyana describes the presence of many retained artisans and learned physicians, all properly equipped, indicating organized arrangements and logistical preparedness in the setting being narrated.