Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140

Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents

मधुसूदन! उसके बाद अधिरथ नामक सूत मुझे जलमें देखते ही निकालकर अपने घर ले आये और बड़े स्नेहसे मुझे अपनी पत्नी राधाकी गोदमें दे दिया ।। मत्स्नेहाच्चैव राधायां सद्यः क्षीरमवातरत्‌ | सा मे मूत्र पुरीषं च प्रतिजग्राह माधव,उस समय मेरे प्रति अधिक स्नेहके कारण राधाके स्तनोंमें तत्काल दूध उतर आया। माधव! उस अवस्थामें उसीने मेरा मल-मूत्र उठाना स्वीकार किया

matsnehāc caiva rādhāyāṃ sadyaḥ kṣīram avātarat | sā me mūtra-purīṣaṃ ca pratijagrāha mādhava ||

“Wahai Madhusūdana! Sesudah itu, Adhiratha si kusir, sebaik sahaja melihat aku di dalam air, segera mengangkatku keluar lalu membawaku pulang ke rumahnya; dengan kasih yang besar dia menyerahkanku ke pangkuan isterinya, Rādhā. Kerana kasih sayang yang mendalam terhadapku, susu Rādhā mengalir serta-merta. Wahai Mādhava, ketika aku masih bayi yang tidak berdaya, dialah yang sanggup menerima tugas membersihkan air kencing dan najisku—memikul seluruh beban keibuan dengan kelembutan dan tanggungjawab.”

मत्स्नेहात्from (her) affection for me / due to affection for me
मत्स्नेहात्:
Karana
TypeNoun
Rootमत्स्नेह
FormMasculine, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
राधायाम्in/for Radha
राधायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराधा
FormFeminine, Locative, Singular
सद्यःimmediately
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यः
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षीर
FormNeuter, Nominative, Singular
अवातरत्descended/flowed down (came in)
अवातरत्:
TypeVerb
Rootअव√तॄ
FormImperfect, Third, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मूत्रम्urine
मूत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरीषम्feces
पुरीषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरीष
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रतिजग्राहaccepted/took up (undertook)
प्रतिजग्राह:
TypeVerb
Rootप्रति√ग्रह्
FormPerfect, Third, Singular
माधवO Madhava
माधव:
TypeNoun
Rootमाधव
FormMasculine, Vocative, Singular

कर्ण उवाच

K
Karna
R
Rādhā
M
Mādhava (Kṛṣṇa)