Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Saṃsāra-Gahana Allegory: The Brāhmaṇa in the Forest and Well (संसारगहन-आख्यान)

विलग्नश्लाभवत्‌ तस्मिन्‌ लतासंतानसंकुले । वह ब्राह्मण उस छिपे हुए कुएँमें गिर पड़ा; परंतु लतावेलोंसे व्याप्त होनेके कारण वह उसमें फँसकर नीचे नहीं गिरा, ऊपर ही लटका रह गया | ११ $ ।। पनसस्य यथा जात॑ वृन्तबद्धं महाफलम्‌

vilagnaślābhavat tasmin latā-santāna-saṅkule | sa brāhmaṇaḥ saṃchanna-kūpe nipapāta; latā-vallībhir āvṛtatvāt tatraiva vilagno nādhastān nipapāta, ūrdhvaṃ lambamānaḥ sthitaḥ || panasasya yathā jātaṃ vṛnta-baddhaṃ mahāphalam ||

Vidura berkata: Di dalam perigi itu, yang sesak oleh belitan sulur yang bersimpang-siur, brāhmaṇa itu terjatuh ke dalam lubang yang tersembunyi. Namun kerana mulut dan dindingnya dipenuhi belukar menjalar, dia tidak terhempas ke dasar; tersangkut kuat di antaranya, dia tergantung di atas—seperti buah nangka besar yang tumbuh dan tergantung pada tangkainya. Gambaran ini menegaskan bahawa seseorang boleh terperangkap dalam bahaya oleh keterikatan yang tampak menyokongnya—tidak binasa sepenuhnya, namun juga tidak benar-benar selamat.

विलग्नश्लाभवत्in/at (something) like a clinging creeper
विलग्नश्लाभवत्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविलग्न-श्लाभवत्
FormMasculine, Locative, Singular
तस्मिन्in that (place/thing)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
लतासंतानसंकुलेin (a place) crowded/filled with a network of creepers
लतासंतानसंकुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootलता-संतान-संकुल
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पनसस्यof the jackfruit tree
पनसस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपनस
FormMasculine, Genitive, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
जातम्born/produced; arisen
जातम्:
Karta
TypeAdjective
Rootजात
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वृन्तबद्धम्tied/attached by the stalk
वृन्तबद्धम्:
Karta
TypeAdjective
Rootवृन्त-बद्ध
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
महाफलम्a great fruit
महाफलम्:
Karta
TypeNoun
Rootमहा-फल
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
B
brāhmaṇa
K
kūpa (hidden well/pit)
L
latā-vallī (creepers/vines)
P
panasa (jackfruit)
V
vṛnta (fruit-stalk)