Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)

अग्नौ समिद्धे स जुहोति यो विद्वान्‌ ब्राह्मण-मुखेनाहुतिं जुहोति,जो दिद्वान्‌ ब्राह्मणके मुखरूपी अग्निमें अन्नकी आहुति देता है, वह मानो प्रज्वलित अग्निमें होम करता है

agnau samiddhe sa juhoti yo vidvān brāhmaṇa-mukhena āhutiṃ juhoti; yo vidvān brāhmaṇasya mukha-rūpiṇi agnau annasya āhutiṃ dadāti, sa manye prajvalite agnau homaṃ karoti.

Arjuna berkata: “Orang bijaksana itu benar-benar mempersembahkan oblation ke dalam api yang menyala baik apabila ia mempersembahkan melalui mulut seorang Brāhmaṇa. Sesiapa yang dengan pengertian memberikan makanan sebagai oblation ke dalam ‘api’ yang berupa mulut Brāhmaṇa, hendaklah dianggap seolah-olah telah menuangkan persembahan ke dalam nyala korban yang marak.”

अग्नौin the fire
अग्नौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Locative, Singular
समिद्धेwhen kindled / in the kindled (fire)
समिद्धे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसम्-इध्
FormMasculine, Locative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जुहोतिoffers (as oblation) / performs homa
जुहोति:
TypeVerb
Rootहु
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्वान्learned / wise
विद्वान्:
Karta
TypeAdjective
Rootविद्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मण-मुखेनby/through the mouth of a Brahmin
ब्राह्मण-मुखेन:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण-मुख
FormNeuter, Instrumental, Singular
आहुतिम्oblation
आहुतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootआहुति
FormFeminine, Accusative, Singular
जुहोतिoffers (as oblation)
जुहोति:
TypeVerb
Rootहु
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada

अजुन उवाच

A
Arjuna
A
Agni (sacrificial fire)
B
Brāhmaṇa
Ā
Āhuti (oblation)
A
Anna (food)
H
Homa (fire-sacrifice)

Educational Q&A

The verse equates feeding a worthy Brāhmaṇa with performing a formal fire-sacrifice: giving food as an offering is presented as a genuine yajña, emphasizing ethical giving and support of sacred learning as a high form of dharma.

Arjuna speaks in a didactic context within Śānti Parva, reflecting on the value of dāna and yajña. He states that offering food through the Brāhmaṇa’s mouth is like offering into a blazing fire, using sacrificial imagery to praise charitable giving.