Shloka 18
सुवर्णष्ठीविनोपाख्यानम्
The Account of Suvarṇaṣṭhīvin
Devanagari script
तच्छुत्वा सूंजयो वाक््यं पर्वतस्य महात्मन: । प्रसादयामास तदा नैतदेवं भवेदिति,महात्मा पर्वतका यह वचन सुनकर सूंजयने उन्हें प्रसन्न करनेकी चेष्टा करते हुए कहा --'ऐसा न हो। मुने! आपकी तपस्यासे मेरा पुत्र दीर्घजीवी होना चाहिये।” परंतु इन्द्रका ख्याल करके पर्वत मुनि कुछ नहीं बोले
Transliteration
tac chrutvā sūñjayo vākyam parvatasya mahātmanaḥ | prasādayāmāsa tadā naitad evaṁ bhaved iti |
Translation
Mendengar kata-kata resi Parvata yang berhati luhur, Sūñjaya pun berusaha menenangkannya lalu berkata, “Janganlah demikian. Wahai Muni! Dengan kekuatan tapa brata tuan, anakku sepatutnya berumur panjang.” Namun, kerana mengingat kehendak Indra, resi Parvata tetap berdiam diri.
Word by Word
तत्that (speech/statement)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage-neutral)
सञ्जयःSanjaya
सञ्जयः:
Karta
TypeNoun
Rootसञ्जय
FormMasculine, Nominative, Singular
वाक्यम्speech, statement
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पर्वतस्यof Parvata
पर्वतस्य:
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled (sage)
महात्मनः:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रसादयामासhe sought to please / he propitiated
प्रसादयामास:
TypeVerb
Rootप्रसादय् (प्र + सद्/साद् caus.)
FormPerfect (periphrastic), Third, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
भवेत्may it be / should happen
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Speaker
पर्वत उवाच
Characters & Entities
P
Parvata (sage)S
SūñjayaS
Sūñjaya’s son (unnamed here)I
IndraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes