Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व

न हिनस्ति नारभते नाभिद्रह्म॒ति किंचन । यज्ञो यष्टव्य इत्येव यो यजत्यफलेप्सया,यज्ञका अनुष्ठान अपना कर्तव्य है--ऐसा समझकर जो फलकी इच्छा न रखते हुए यज्ञ करता है, वह न तो हिंसा करता है, न किसीसे द्रोह करता है और न अहंकारपूर्वक किसी कर्मका आरम्भ ही करता है

na hinasti nārabhate nābhidrahmati kiñcana | yajño yaṣṭavya ityeva yo yajaty aphalepṣayā ||

Kapila berkata: Sesiapa yang melaksanakan yajña semata-mata kerana ia wajib dilaksanakan—tanpa menginginkan ganjaran—tidak melakukan kekerasan, tidak menyimpan dendam terhadap sesiapa, dan bahkan tidak memulakan tindakan dengan dorongan ego. Ritual yang dilakukan sebagai kewajipan, tanpa nafsu hasil, menjadi disiplin etika, bukan wahana mudarat atau kesombongan.

not
:
TypeIndeclinable
Root
हिनस्तिharms
हिनस्ति:
TypeVerb
Rootहिंस्
FormLat (present indicative), 3, singular, Parasmaipada
nor
:
TypeIndeclinable
Root
आरभतेundertakes/begins
आरभते:
TypeVerb
Rootरभ्
FormLat (present indicative), 3, singular, Atmanepada
nor
:
TypeIndeclinable
Root
अभिद्रुह्यतिbears malice/acts treacherously (towards)
अभिद्रुह्यति:
TypeVerb
Rootद्रुह्
FormLat (present indicative), 3, singular, Parasmaipada, अभि
किंचनanything/anyone (at all)
किंचन:
Karma
TypePronoun
Rootकिंचन
Formneuter, accusative, singular
यज्ञःsacrifice; yajña
यज्ञः:
TypeNoun
Rootयज्ञ
Formmasculine, nominative, singular
यष्टव्यःto be performed (to be sacrificed)
यष्टव्यः:
TypeAdjective
Rootयज्
Formmasculine, nominative, singular, gerundive (tavya)
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formmasculine, nominative, singular
यजतिperforms sacrifice
यजति:
TypeVerb
Rootयज्
FormLat (present indicative), 3, singular, Parasmaipada
अफलin/with respect to non-fruit (no result)
अफल:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअफल
Formneuter, locative, singular
ईप्सयाwith desire/with longing
ईप्सया:
Karana
TypeNoun
Rootईप्सा
Formfeminine, instrumental, singular

कपिल उवाच

K
Kapila
Y
Yajña (sacrifice)

Educational Q&A

Perform obligatory acts (like yajña) without desire for personal gain. When action is grounded in duty rather than reward or ego, it avoids violence, hostility, and pride-driven initiative.

In the Śānti Parva’s philosophical instruction, Kapila is explaining how desireless performance of prescribed duty transforms ritual action into a non-harming, non-hostile ethical practice.