Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization

त्रेतायां संहता वेदा यज्ञा वर्णाश्रमास्तथा । संरोधादायुषस्त्वेते भ्रश्यन्ते द्वापरे युगे,त्रेतायुगमें वेद, यज्ञ और वर्णाश्रम-धर्म सुव्यवस्थितरूपसे पालित होते थे; परंतु द्वापरयुगमें आयुकी न्यूनता होनेसे लोगोंमें उनके पालनका उत्साह कम हो गया--वे वेद यज्ञ आदिसे च्युत होने लगे

tretāyāṃ saṃhatā vedā yajñā varṇāśramās tathā | saṃrodhād āyuṣas tv ete bhraśyante dvāpare yuge ||

Vyāsa berkata: Pada Zaman Tretā, Veda-veda dipelihara sebagai satu kesatuan yang tidak terpecah, demikian juga upacara korban suci serta disiplin varṇa dan āśrama dijalankan dengan tertib. Namun pada Zaman Dvāpara, kerana usia manusia menjadi terbatas, segala institusi ini mula merosot—orang ramai beransur-ansur menjauh daripada Veda, korban suci, dan kewajipan varṇa-āśrama.

त्रेतायाम्in the Tretā (age)
त्रेतायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रेता
FormFeminine, Locative, Singular
संहताःunited/collected (intact)
संहताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंहत
FormMasculine, Nominative, Plural
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta
TypeNoun
Rootवेद
FormMasculine, Nominative, Plural
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
वर्णाश्रमाःthe (systems of) varṇa and āśrama
वर्णाश्रमाः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्णाश्रम
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
संरोधात्from the curtailment/constraint
संरोधात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसंरोध
FormMasculine, Ablative, Singular
आयुषःof lifespan
आयुषः:
TypeNoun
Rootआयुस्
FormNeuter, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
भ्रश्यन्तेfall away/decline
भ्रश्यन्ते:
TypeVerb
Rootभ्रंश्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
द्वापरेin Dvāpara
द्वापरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्वापर
FormMasculine, Locative, Singular
युगेin the age/epoch
युगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुग
FormNeuter, Locative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
T
Tretā-yuga
D
Dvāpara-yuga
V
Vedas
Y
Yajña
V
Varṇāśrama-dharma

Educational Q&A

As the yugas progress, human capacity—especially lifespan and steadiness—diminishes, and with it the ability to preserve Vedic learning, sacrificial discipline, and varṇāśrama duties; dharma declines not merely by doctrine but by weakened human endurance and commitment.

Vyāsa is explaining a yuga-based account of social and religious change: in Tretā, Vedic and ritual order is stable and well-observed; by Dvāpara, due to curtailed lifespan, people lose vigor for sustained observance, and established institutions begin to erode.