Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha

फल कर्मात्मकं विद्यात्‌ कर्म ज्ञेयात्मकं तथा । ज्ञेयं ज्ञानात्मकं विद्याज्ज्ञानं सदसदात्मकम्‌,इस प्रकार फलको कर्मस्वरूप समझे। कर्मको जाननेमें आनेवाले पदार्थोंका रूप समझे और ज्ञेयको ज्ञानरूप समझे तथा ज्ञानका स्वरूप कार्य और कारण जाने

phalaṁ karmātmakaṁ vidyāt karma jñeyātmakaṁ tathā | jñeyaṁ jñānātmakaṁ vidyāj jñānaṁ sad-asad-ātmakam ||

Bhīṣma berkata: “Hendaklah difahami bahawa ‘hasil’ itu bersifat tindakan; dan tindakan pula bersifat apa yang harus diketahui (bidang objek yang dapat diketahui). Yang dapat diketahui bersifat pengetahuan. Pengetahuan sendiri mempunyai dua sisi—terkait dengan yang wujud dan yang tidak wujud (sebab dan akibat; penzahiran dan keadaan sebelumnya). Maka, dengan menelusuri hasil kembali kepada tindakan dan kepada pengetahuan, terlihatlah bagaimana tanggungjawab etika dan pemahaman yang benar saling terikat.”

फलम्fruit/result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मात्मकम्having the nature of action
कर्मात्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकर्म-आत्मक
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्यात्should know
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
कर्मaction
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
ज्ञेयात्मकम्having the nature of the knowable
ज्ञेयात्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्ञेय-आत्मक
FormNeuter, Accusative, Singular
तथाlikewise/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ज्ञेयम्the knowable (object of knowledge)
ज्ञेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञेय
FormNeuter, Accusative, Singular
ज्ञानात्मकम्having the nature of knowledge
ज्ञानात्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्ञान-आत्मक
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्यात्should know
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
सत्-असत्-आत्मकम्having the nature of being and non-being (real and unreal)
सत्-असत्-आत्मकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्-असत्-आत्मक
FormNeuter, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma