Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

ऐन्द्रो धर्म: क्षत्रियाणां ब्राह्मणानामथाग्निक: । ब्रह्मवह्निर्मम बल॑ भक्ष्यामि शमयन्‌ क्षुधाम्‌

aindro dharmaḥ kṣatriyāṇāṃ brāhmaṇānām athāgnikaḥ | brahmavahnirmama balaṃ bhakṣyāmi śamayan kṣudhām ||

Ghapača berkata: “Bagi kṣatriya, dharma itu bersifat Indra—pemerintahan yang gagah dan kekuatan kedaulatan; bagi brāhmaṇa, dharma itu ialah ritus api, disiplin nyala suci. Aku ialah ‘api Brahma’—kekuatanku ialah menelan. Aku akan memakan, lalu meredakan lapar.”

ऐन्द्रःIndra-related, belonging to Indra
ऐन्द्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootऐन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःduty, law, dharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियाणाम्of the Kshatriyas
क्षत्रियाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Plural
ब्राह्मणानाम्of the Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Plural
अथand then; moreover
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
आग्निकःAgni-related, belonging to fire
आग्निकः:
Karta
TypeAdjective
Rootआग्निक
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मवह्निःthe Brahma-fire (sacred fire)
ब्रह्मवह्निः:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मवह्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
ममmy
मम:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
बलम्strength, power
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Accusative, Singular
भक्ष्यामिI shall eat/consume
भक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootभक्ष्
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
शमयन्pacifying, allaying
शमयन्:
Karta
TypeVerb
Rootशम्
FormMasculine, Nominative, Singular, Śatṛ (present active participle), Parasmaipada
क्षुधाम्hunger
क्षुधाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षुध्
FormFeminine, Accusative, Singular

घपच उवाच

I
Indra
K
Kshatriyas
B
Brahmanas
A
Agni (fire)
B
Brahma-fire (Brahmavahni)