Previous Verse
Next Verse

Shloka 573

भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः

Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā

जीवग्राहमगृलह्नान्मां मूर्च्छितं पतितं भुवि । वहाँ दो घड़ीतक बड़ा भयंकर एवं घोर युद्ध हुआ। महाबाहु सात्यकिने मेरी सारी युद्धसामग्री नष्ट कर दी और जब मैं मूर्च्छित होकर पृथ्वीपर गिर पड़ा

sañjaya uvāca | jīvagrāham agṛhṇān māṃ mūrcchitaṃ patitaṃ bhuvi |

Sañjaya berkata: “Mereka menangkap aku hidup-hidup—menjadikan aku tawanan yang masih bernyawa—ketika aku pengsan lalu rebah ke bumi. Untuk seketika, pertempuran yang ngeri dan dahsyat berkecamuk di sana; Sātyaki yang berlengan perkasa memusnahkan segala kelengkapan perangaanku, dan ketika aku jatuh tidak sedarkan diri ke tanah, dia menawan aku tanpa membunuh.”

जीवग्राहम्alive-capture; taking alive
जीवग्राहम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीव-ग्राह
FormMasculine, Accusative, Singular
अगृह्णात्seized, captured
अगृह्णात्:
Karta
TypeVerb
Rootग्रह्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
मूर्च्छितम्fainted, unconscious
मूर्च्छितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमूर्च्छित
FormMasculine, Accusative, Singular
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Accusative, Singular
भुविon the ground, on the earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki
W
war implements/weaponry (yuddha-sāmagrī)
E
earth/ground (bhūmi)

Educational Q&A

Even amid brutal warfare, restraint can operate: capturing an enemy alive rather than killing him reflects a choice that limits harm and aligns with a moderated sense of kṣatriya conduct.

Sañjaya reports that after a fierce clash, Sātyaki destroyed his war-gear; Sañjaya then fainted and fell, and was taken prisoner alive.