Next Verse

Shloka 1

Sauptika-parva Adhyāya 13 — Bhīmasena’s Pursuit of Drauṇi and the Release of a Divine Astra

ऑपन-माजल बछ। अकाल त्रयोदशो< ध्याय: श्रीकृष्ण, अर्जुन और युधिष्ठिरका भीमसेनके पीछे जाना, भीमका लीक पहुँचकर अभ्वत्थामाको ललकारना और अभ्चवृत द्वारा ब्रह्मास्त्रका प्रयोग वैशम्पायन उवाच एवमुक्‍त्वा युधां श्रेष्ठ: सर्वयादवनन्दन: । सर्वायुधवरोपेतमारुरोह रथोत्तमम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! सम्पूर्ण यादवकुलको आनन्दित करनेवाले योद्धाओंमें श्रेष्ठ भगवान्‌ श्रीकृष्ण ऐसा कहकर समस्त श्रेष्ठ आयुधोंसे सम्पन्न उत्तम रथपर आरूढ़ हुए

vaiśampāyana uvāca | evam uktvā yudhāṃ śreṣṭhaḥ sarva-yādava-nandanaḥ | sarvāyudha-varo-petam āruroha rathottamam ||

Vaiśampāyana berkata: “Setelah berkata demikian, Śrī Kṛṣṇa—yang terunggul antara para pahlawan, kegembiraan seluruh kaum Yādava—menaiki sebuah kereta perang yang amat unggul, lengkap dengan senjata-senjata terbaik.”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (ktvā), Active
युधाम्of battles / of warriors (contextual)
युधाम्:
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वयादवनन्दनःdelighter of all the Yādavas
सर्वयादवनन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्व-यादव-नन्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वायुधवरोपेतम्endowed with all excellent weapons
सर्वायुधवरोपेतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व-आयुध-वर-उपेत
FormMasculine, Accusative, Singular
आरुरोहmounted / ascended
आरुरोह:
TypeVerb
Rootरुह्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
रथोत्तमम्the excellent chariot
रथोत्तमम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ-उत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Y
Yādavas
C
chariot (ratha)
W
weapons (āyudha)

Educational Q&A

Righteous leadership requires prompt, disciplined action in moments of moral crisis. Kṛṣṇa’s immediate readiness—mounting a well-armed chariot—signals responsibility: power and preparedness are to be used to prevent further wrongdoing and to stabilize dharma after catastrophic violence.

After speaking (to the Pāṇḍavas, in context), Kṛṣṇa quickly mounts an excellent, fully equipped chariot. This sets the scene for rapid pursuit and confrontation in the Sauptika episode, where events move toward challenges involving Bhīma and Aśvatthāmā and the dangerous use of divine weapons.