अक्षदेवन-प्रवर्तनम् | Commencement of the Dice Game
एवं दृष्टवा नाभिविन्दामि शर्म समीक्षमाणो<पि कुरुप्रवीर । तेनाहमेवं कृशतां गतश्न विवर्णतां चैव सशोकतां च,कुरुप्रवीर! ऐसा देखकर अच्छी तरह विचार करनेपर भी मुझे चैन नहीं पड़ता। इसीसे मैं दुर्बल, कान्तिहीन और शोकमग्न हो रहा हूँ
evaṁ dṛṣṭvā nābhivindāmi śarma samīkṣamāṇo ’pi kurupravīra | tenāham evaṁ kṛśatāṁ gataś ca vivarṇatāṁ caiva saśokatāṁ ca ||
Duryodhana berkata: “Wahai wira Kuru, melihat hal ini, walaupun aku menimbangnya dengan teliti, aku tidak menemukan ketenteraman. Maka aku jatuh menjadi kurus; seri dan cahaya wajahku pudar, dan aku diliputi dukacita.”
दुर्योधन उवाच
Unchecked envy and fixation on others’ success destroys inner peace: even careful reflection cannot soothe a mind ruled by jealousy, leading to physical and emotional deterioration.
In the Sabha Parva context, Duryodhana reacts to what he has witnessed in the royal assembly—others’ rising fortune and honor—and confesses that it has robbed him of peace, making him pale, weak, and grief-stricken.