Previous Verse
Next Verse

Shloka 104

Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ

Nārada’s Examination of Royal Ethics

एतया वर्तमानस्य बुद्धया राष्ट्र न सीदति । विजित्य च महीं राजा सो>त्यन्तसुखमेधते,जो ऐसी बुद्धिके अनुसार बर्ताव करता है, उसका राष्ट्र कभी संकटमें नहीं पड़ता। वह राजा सारी पृथ्वीको जीतकर बड़े सुखसे दिनोदिन उन्नति करता है

etayā vartamānasya buddhyā rāṣṭra na sīdati | vijitya ca mahīṁ rājā so ’tyantasukham edhate ||

Nārada berkata: “Apabila seorang raja bertindak menurut nasihat yang tajam pertimbangannya seperti ini, kerajaannya tidak akan jatuh ke dalam kesusahan. Setelah menakluk seluruh bumi, raja itu makmur dari hari ke hari, berkembang dalam kebahagiaan yang tertinggi—kerana pemerintahannya dipandu oleh pertimbangan yang waras, bukan oleh dorongan nafsu yang melulu.”

एतयाby this
एतया:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Instrumental, Singular
वर्तमानस्यof one who acts/behaves (presently acting)
वर्तमानस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine, Genitive, Singular
बुद्धयाwith intelligence, by understanding
बुद्धया:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
राष्ट्रम्the kingdom/state
राष्ट्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootराष्ट्र
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
सीदतिsinks, falls into distress
सीदति:
TypeVerb
Rootसद्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
विजित्यhaving conquered
विजित्य:
TypeVerb
Rootजि
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), वि
and
:
TypeIndeclinable
Root
महीम्the earth
महीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमही
FormFeminine, Accusative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अत्यन्तसुखम्supreme/utter happiness
अत्यन्तसुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootअत्यन्तसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
एधतेprospers, thrives
एधते:
TypeVerb
Rootएध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada

नारद उवाच

N
Nārada
R
rājā (the king)
R
rāṣṭra (kingdom)
M
mahī (the earth)