Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

दुर्योधनस्य बलिवर्णनम् — Duryodhana’s Description of Tribute at the Rājasūya

ईश्वरत्वं पृथिव्याश्व॒ वसुमत्तां च तादृशीम्‌ । यज्ञं च तादृशं दृष्टवा मादृश: को न संज्वरेत्‌,शत्रुओंके पास समस्त भूमण्डलका वह साम्राज्य, वैसी धन-रत्नोंसे भरी सम्पदा और उनका वैसा उत्कृष्ट राजसूययज्ञ देखकर मेरे-जैसा कौन पुरुष चिन्तित न होगा?

īśvaratvaṃ pṛthivyāś ca vasumattāṃ ca tādṛśīm | yajñaṃ ca tādṛśaṃ dṛṣṭvā mādṛśaḥ ko na saṃjvaret ||

Duryodhana berkata: “Melihat kedaulatan atas bumi, kekayaan dan kemegahan yang demikian, serta korban suci yang begitu agung—siapakah lelaki sepertiku yang tidak akan terbakar oleh keresahan?”

ईश्वरत्वम्sovereignty, lordship
ईश्वरत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वरत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Genitive, Singular
वसुमत्ताम्wealthiness, abundance of riches
वसुमत्ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसुमत्ता
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तादृशीम्such, of that kind
तादृशीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतादृश
FormFeminine, Accusative, Singular
यज्ञम्sacrifice (rite)
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तादृशम्such, of that kind
तादृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतादृश
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
मादृशःone like me
मादृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootमादृश
FormMasculine, Nominative, Singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
संज्वरेत्would be anxious / would be distressed
संज्वरेत्:
TypeVerb
Rootज्वर्
FormVidhi-linga (optative), Present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
T
the earth (Pṛthivī)
S
sovereignty/empire
W
wealth/treasure
Y
yajña (sacrifice, implicitly the Rājasūya)