Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Arjuna’s Northern Conquests: Kimpuruṣa-lands, Hāṭaka, Mānasasaras, and the Harivarṣa Boundary

तत्र कृत्यमहं मनन्‍्ये कोशस्य परिवर्धनम्‌ | करमाहारयिष्यामि राज्ञ: सर्वान्‌ नृपोत्तम

tatra kṛtyam ahaṃ manye kośasya parivardhanam | karam āhārayiṣyāmi rājñaḥ sarvān nṛpottama ||

Arjuna berkata: Dalam hal ini, aku menganggap tugas yang perlu ialah memperbesar perbendaharaan diraja. Wahai raja yang utama, aku berniat menundukkan para pemerintah dan memungut ufti daripada mereka, agar kekuatan sumber kerajaan bertambah teguh.

तत्रthere/therein
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
कृत्यम्duty; what is to be done
कृत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootकृत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्येI think/consider
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPresent, 1st, Singular, Atmanepada
कोशस्यof the treasury
कोशस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootकोश
FormMasculine, Genitive, Singular
परिवर्धनम्increase; augmentation
परिवर्धनम्:
Karta
TypeNoun
Rootपरिवर्धन
FormNeuter, Nominative, Singular
करम्tax/tribute
करम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर
FormMasculine, Accusative, Singular
आहारयिष्यामिI will collect/bring in
आहारयिष्यामि:
TypeVerb
Rootआ-हृ (आहरति)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
राज्ञःfrom the king(s); of the king(s)
राज्ञः:
Apadana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Ablative/Genitive, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
नृप-उत्तमO best of kings
नृप-उत्तम:
TypeNoun
Rootनृप + उत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular

अर्जुन उवाच

A
Arjuna
K
kings/rulers (rājñaḥ, nṛpāḥ)
R
royal treasury (kośa)
T
tax/tribute (kara)

Educational Q&A

The verse highlights a kingly priority within rājadharma: maintaining and increasing the treasury to sustain governance. It frames revenue (kara/tribute) as a practical duty of rule, tied to political subordination of other rulers rather than private gain.

Arjuna states his policy/intention: he deems it necessary to expand the treasury and proposes collecting tribute from all kings—implying conquest or bringing them under suzerainty—addressing a superior ruler as “best of kings.”