Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

शुक्लं च रोचमानं च सिंहसेनं च दुर्जयम्‌ । वह व्याप्रकेतु, सुशर्मा-, चित्र, उग्रायुध, जय, शुक्ल, रोचमान और दुर्जय वीर सिंहसेनपर जा चढ़ा || ४४ $ || ते वीरा रथमार्गेण परिवत्रुर्नरोत्तमम्‌

śuklaṃ ca rocamānaṃ ca siṃhasenaṃ ca durjayam | te vīrā rathamārgeṇa parivavruḥ narottamam ||

Sañjaya berkata: “Mereka mengepung insan terunggul di sepanjang laluan kereta perang—Śukla, Rocamāna, Siṃhasena, dan Durjaya yang sukar ditundukkan.”

शुक्लम्the white (one)
शुक्लम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुक्ल
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रोचमानम्shining, radiant
रोचमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरोचमान
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सिंहसेनम्Siṃhasena (name of a warrior)
सिंहसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिंहसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दुर्जयम्hard to conquer, unconquerable
दुर्जयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Accusative, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वीराःheroes, warriors
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
रथमार्गेणby the chariot-path / along the chariot-road
रथमार्गेण:
Karana
TypeNoun
Rootरथमार्ग
FormMasculine, Instrumental, Singular
परिवव्रुःthey surrounded / encompassed
परिवव्रुः:
TypeVerb
Rootपरि + ववृ (√वृ / √वृत्)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
नरोत्तमम्the best of men (a noble man)
नरोत्तमम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरोत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śukla
R
Rocamāna
S
Siṃhasena
D
Durjaya
R
ratha (chariot)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh ethics of battlefield duty: collective strategy and coordinated force can be deployed against a single eminent warrior. It reflects how kṣātra-dharma prioritizes tactical necessity and martial resolve amid relentless conflict.

Sañjaya reports that a group of named warriors—Śukla, Rocamāna, Siṃhasena, and Durjaya—move along the chariot-lane and surround a ‘foremost of men,’ indicating an organized attempt to hem in and overpower a principal fighter.