Previous Verse
Next Verse

Shloka 124

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

तत: शरशतैस्ती५णैरश्वत्थामा प्रतापवान्‌ । निश्चैष्टी तावुभौ युद्धे चक्रे माधवपाण्डवी,तत्पश्चात्‌ प्रतापी अश्वत्थामाने सैकड़ों तीखे बाणोंद्वारा श्रीकृष्ण और अर्जुन दोनोंको युद्धस्थलमें निश्चेष्टठ कर दिया

tataḥ śaraśataiḥ tīkṣṇair aśvatthāmā pratāpavān | niścaiṣṭī tāv ubhau yuddhe cakre mādhava-pāṇḍavau ||

Kemudian Aśvatthāman yang gagah, dengan ratusan anak panah tajam, membuat Mādhava (Kṛṣṇa) dan sang Pāṇḍava (Arjuna) seolah-olah tidak bergerak seketika di medan perang.

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय
शरशतैःwith hundreds of arrows
शरशतैः:
Karana
TypeNoun
Rootशरशत (शर + शत)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (शरशतैः सह विशेषणम्)
अश्वत्थामाAshvatthaman
अश्वत्थामा:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रतापवान्mighty/valiant
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अश्वत्थामा इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
निश्चेष्टीत्made (them) motionless/disabled
निश्चेष्टीत्:
TypeVerb
Rootनिश्चेष्टय् (नि + चेष्ट् + णिच्)
Formलुङ् (अङ्गीकृत-आगमयुक्तः), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
तौthose two (them both)
तौ:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Karma
TypeAdjective
Rootउभ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन (तौ इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
चक्रेdid/made
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
Formलिट् (परिपूर्णभूत), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
माधवपाण्डवीMadhava and the Pandava (Krishna and Arjuna)
माधवपाण्डवी:
Karma
TypeNoun
Rootमाधवपाण्डव (माधव + पाण्डव)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Aśvatthāmā
M
Mādhava (Kṛṣṇa)
P
Pāṇḍava (Arjuna)
B
battlefield (yuddha)

Educational Q&A

The verse highlights the unpredictability and moral strain of warfare: even righteous leaders can be struck down by force, so dharma is tested not by invulnerability but by composure, discipline, and ethical conduct amid danger.

Sañjaya reports that Aśvatthāmā showers sharp arrows in such quantity that both Kṛṣṇa (as charioteer) and Arjuna are made momentarily motionless on the battlefield, indicating a powerful offensive and a temporary setback.